İki kutuplu dünyanın, ABD karşısındaki tek süper gücü Sovyetler
Birliği’nin dağılmasının mimarlarından biriydi. Komünizm sonrasında kurulan
Rusya Federasyonu’nun ise seçimle işbaşına gelen ilk Devlet Başkanı... Siyasi
kimliği kadar renkli kişiliğiyle de tanınan Boris Yeltsin artık yok... 76
yaşında hayata veda eden eski Rus liderin hayat hikâyesi, Sibirya’nın ücra bir
köşesinde, Ural Dağları’nın eteklerinde başladı.
Bir çiftçi ailesinin oğlu olan
Boris Nikolayeviç Yeltsin, inşaat mühendisliği eğitimi aldı. Siyasetle, henüz 30
yaşında saflarına katıldığı Komünist Partisi’nde tanıştı. Zamanla yükselerek,
1981 yılında partinin Merkez Komitesi’ne seçildi. 1985 yılında Mihail Garbaçov
tarafından fark edildi ve Moskova Parti Komitesi’nin başına getirildi. Aynı
zamanda Politbüro’ya girdi. Ama iki yıl sonra Gorbaçov’la araları bozuldu;
Gorbaçov, onu azletti...
Artık karşı cephelerdeydiler. Ancak, siyasetten çok uzak kalmadı.
Mayıs 1990’da, Gorbaçov’un engelleme çabalarına karşın, Rusya Federasyonu
Komünist Partisi Başkanlığı’na getirildi. Haziran 1991’de, Rusya Sovyet
Sosyalist Federatif Cumhuriyeti’nin başkanıydı... Gorbaçov’un karşısında
durmasına rağmen, ona karşı Ağustos 1991’de düzenlenen darbeye, halkı da yanına
alarak direndi. Dünya, Yeltsin’i, bir tankın üzerine çıkıp darbeye karşı
demokrasiyi savunduğu bu unutulmaz olayla tanıdı. Ama daha bu olayın üzerinden
birkaç ay geçtikten sonra, elde ettiği bu muazzam gücü bu kez kendisi Gorbaçov’a
karşı kullanacak; bir anlamda “sivil darbeyle” onu koltuğundan indirecekti.
Aralık 1991’de, Bağımsız Devletler Topluluğu’nun kuruluşunu ilan etti; bu,
Sovyetler Birliği’nin yıkılması demekti.
Nitekim Sovyetler Birliği’nin son Devlet Başkanı Gorbaçov, bu
baskıya daha fazla dayanamadı ve 25 Aralık’ta istifa etti. Çok çabuk davranan
Yeltsin, hemen Kremlin Sarayı’na taşındı. Ordunun komutasını eline aldı.
Amerika’yı örnek alarak, tüm yetkileri kendinde topladı. Komünist Partisi’ne
girişinden tam 30 yıl sonra, Sovyetler Birliği’nin küllerinden doğan Rusya
Federasyonu’nun tek ve tartışmasız başkanıydı artık...
...
Devamı Tempo'da
Ufuk Kaan ALTIN
(1012 – 26 Nisan 2007)
|
