|
1. Sosyalist
Enternasyonal Fikri Ne Zaman Doğdu ve Amacı Neydi?
Tarihçesi Birinci ve İkinci Enternasyonal’e dayanıyor. Birinci
Enternasyonal, çeşitli uluslardan sosyalist ve anarşist düşünürlerle, sol
akımların bir araya gelmesiyle 1861’den 1876’ya kadar sürdü. İkinci
Enternasyonal ise 1889’da Paris’te toplandı. Amaçları dünyada barışın, adaletli
ekonomik düzenin ve tüm ülkelerde sosyal demokrat değerlerin hâkim olmasını
sağlamaktı. İkinci Dünya Savaşı ile bu örgütlenme de dağıldı.
2. Ne Zaman Hayata
Geçti?
1951’de sosyalist ve demokrat partilerin bir araya gelmesiyle
oluşturuldu. Kuruluş kongresine, altısı Avrupa dışından olmak üzere 800 bin
kadar üyeyi temsil eden 34 parti katıldı.
3. Nasıl Çalışıyor?
Yönetim Nasıl Belirleniyor?
Kongresi, üye partilerden gelen delegelerin katılımıyla üç yılda bir
yapılıyor. Üye örgüt temsilcilerinden oluşan konsey yılda iki kez toplanıyor.
Di€er organı ise ‘Parti Liderleri Konferansı’. Ayrıca Sosyalist Gençlik
Enternasyonal (NUYS) ve Sosyalist Kadın Enternasyonal (SIVI) organları yer
alıyor.
4. Neyi
Savunuyor?
Sosyalist ve sosyal demokrat politikaları savunan partiler üye
olabiliyor. Sovyet türü komünist sisteme karşı çıkıyor.
5. Üyeleri Kimlerden
Oluşuyor?
100 ülkeden 140 partiye mensup 650 delegeye sahip. Her üye partinin bir
oyu bulunuyor. Kararlar oy birli€i ile alınıyor.
6. Türkiye’den Hangi
Partiler Üye?
Sadece Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) üye... Demokratik Toplum Partisi
(DTP) ise gözlemci. CHP, Sosyalist Enternasyonal’e Bülent Ecevit’in Genel Başkan
olduğu 27 Kasım 1976’da katılım kararı aldı. Aynı yıl üye oldu. Deniz Baykal,
2005’te Sosyalist Enternasyonal Genel Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi.
KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’ın partisi Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP)
ise 2006’da Danışman Üye (tam üyelikten bir önceki adım) olarak kabul edildi.
Danışman üyelerin oy hakkı bulunmuyor.
7. Sosyalist
Enternasyonal Türkiye’de Toplandı mı?
25–26 Haziran 2004’te CHP’nin ev sahipliğinde İstanbul’da toplandı. Ana
gündem, ‘Barış, Demokrasi ve İnsan Hakları’ydı.
8. Bu Yılki Gündem
Ne?
Organizasyonun 23’üncü Genel Kurul toplantısı Atina’da yapıldı.
Başkanlığa yeniden PASOK lideri Yorgo Papandreu seçildi. Ortadoğu’dan Irak
Cumhurbaşkanı Celal Talabani ve İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak, başkan
yardımcılığına getirilen isimler arasında yer aldı. Geçen dönem Başkan
Yardımcılığı görevini üstlenen CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, bu kez Seçim
Komitesi tarafından açıklanan aday listesinde yer almadı.
9. Deniz Baykal Neden
Katılmıyor?
Ana gündemde olmamasına karşın bazı üyeler Türkiye’nin ‘yargı darbesi’
gerekçesiyle uyarılmasını isteyen bir rapor yayımlanmasını istiyor. Aynı şekilde
CHP’nin sol/sosyal demokrat parti olmadığı ileri sürülerek enternasyonalden
çıkarılmasını savunanlar var. CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, bu nedenle
Atina’ya gitmedi. Yerine Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’i görevlendirdi.
10. Türkiye İçin Ne
Dediler?
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) milletvekili Haluk Özdalga ve siyaset
bilimci Baskın Oran, enternasyonal üyelerine CHP’yi şikâyet eden birer mektup
gönderdi. ‘Etik Kurul’, mektupların gündeme alınmamasını kararlaştırdı.
Dergimizin baskıya hazırlandığı sıralarda toplantı devam ediyordu. Gelen son
bilgiler, CHP’ye kınama verilmeyeceği yönündeydi. Sonbaharda demokrasiye yönelik
incelemeler yapmak üzere Türkiye’ye bir heyet gönderilmesi kararlaştırıldı.
__________________
Cemal SUBAŞI
Fotoğraf: Haydar
ERÇİN
(1074 – 3
Temmuz 2008)
|