İhsan TOMBUŞ

Ankara... 16 Ekim 1945... Dr. Neşet Naci Arzan'ın Ulus Samanpazarı'nda bulunan muayenehanesi... Arzan, "Yetişin adam öldürüyorlar" diyerek odadan çıkar. Peşinden de hasta olarak odaya giren genç saldırgan fırlar... Arzan'ın yardımcısının tüm engellemelerine rağmen saldırgan, doktoru koridorda yakalar... Yedi el silah sesi... Doktor ölür... Saldırgan kaçar ve Türk siyasi tarihinin konusu ve aktörleri itibarıyla çok bilinmeyenli cinayetinin seyri başlar.
Cinayetten bir gün sonra, Reşit Mercan isimli bir genç karakola teslim olur. Mercan, ilk mahkemede verem hastası olduğu halde, Arzan'ın kendisine gerekli olan tedaviyi yapmadığını, sanatoryuma yatırmadığını; bu nedenle de kendisini öldürdüğünü söylemektedir. Ancak, Mercan'ın Robert Kolej'den arkadaşı, dönemin Genelkurmay Başkanı Kazım Orbay'ın oğlu Haşmet Orbay, tanık olarak çıktığı kürsüde silahın kendisi tarafından temin edildiğini söyleyince cinayetin seyri hızla değişmeye başlar. Yaklaşık üç yıl süren dava, Haşmet Orbay'ın cinayet işlemekten 18 yıl, Reşit Mercan'ın ise cinayette yardımcı olmaktan 9 yıl hapis cezasına çarptırılmasıyla; dönemin Ankara Valisi ve Belediye Başkanı, Reşit Mercan'ın karakola teslim olmadan önce yaklaşık bir saat görüştüğü iddia edilen Nevzat Tandoğan'ın şüpheli ölümüyle sonuçlanır. Neşet Naci Arzan'ın Sovyet Elçiliği'nin doktoru olduğu, öldürülme nedeninin ise Orbay ile birlikte yürüttükleri casusluk faaliyeti olduğu öne sürülse de gerçek hiçbir zaman tam olarak aydınlanmaz.
Türk siyasi tarihin en ilginç cinayetlerinden biri olarak gösterilen olayı, Haşmet Orbay ve Reşit Mercan'ı Robert Kolej'den tanıyan avukat ve eski milletvekili İhsan Tombuş, 'Ankara Cinayeti' adıyla romanlaştırdı. TEMPO, "Türk tarihinin sır dolu, tarafları açısından en karışık" vakalarından biri olan cinayeti ve davayı, Çırağan Baskını'nı yazmaya hazırlanan seksen yaşındaki yazar Tombuş'la konuştu.

Fotoğraf: Bülent ERCAN