Oxford Üniversitesi’nin büyülü binasında, 16 Ağustos Çarşamba sabahı, büyü gibi bir teknolojinin kullanımına yönelik bir sözleşme imzalandı.   Petrol Ofisi, İngiltere’nin bu ünlü üniversitesinin, ünlü Harry Potter filmlerine mekân olmuş Christ Church binasında, nanoteknoloji araştırmaları yapan Oxford Üniversitesi bünyesindeki Oxonica şirketiyle dünyada ilk nanodizeli pazarlayacak anlaşmayı imzaladı.   Bu anlaşmadan sonra, Petrol Ofisi, üç ay içinde, Oxonica’nın buluşu olan Envirox katkılı dizel yakıtı piyasaya sürecek. Yakıta karıştırılan Envirox, hem yakıt tüketimini hem zararlı egzoz gazı emisyonlarını azaltıyor. Envirox katkılı ‘nanodizel’ sayesinde dizel araçların yakıt tüketimi yüzde 5-10 arasında azalacak ve çevreye verilen zarar en aza inecek.   Doğan Holding’in Avustralyalı petrol devi OMV’yle ortak olduğu akaryakıt dağıtım şirketi Petrol Ofisi, Oxonica’dan sadece Envirox teknolojisini satın almakla kalmadı, akaryakıtla ilgili, Oxonica’nın bundan sonra yapacağı araştırmaları da destekleyen ilk enerji şirketi oldu.   Petrol Ofisi CEO’su Jan Nahum, “Enerjide oyuncunun adını koyan kurum olmayı” hedeflediklerini anlatırken, Oxonica’nın CEO’su Dr. Kevin Mathews, nanoteknolojiyi “yeni sanayi devrimi” olarak nitelendiriyor; çünkü nanoteknoloji sayesinde artık spor araçlarından ilaçlara, kendi kendini temizleyen camlardan leke tutmayan ürünlere kadar birçok ürün hayatı kolaylaştırıyor.   Nanoteknolojinin enerjide, özellikle akaryakıtta kullanılması önemli, çünkü petrol fiyatlarındaki yükseliş ve petrolün çevreye verdiği zararı en aza indirgemek için nanoteknolojiden yararlanılıyor.   Petrol Ofisi, bu yılın son çeyreğinde, ülke genelindeki 11 terminalde pazarladığı dizel yakıta Envirox’u katacak ve bu sayede de yakıt tüketimi yüzde 5-10 oranında (ortalama yüzde 7) azalacak. Jan Nahum, nanodizelin müşteriye sağlayacağı avantajları şöyle açıklıyor:   “Envirox katalizörünü kullanan müşteriler yüzde 5-10 arası tasarruf imkanına kavuşacak. Yani aynı miktarda dizel yakıtıyla daha uzun yol yapacak. Tabii bu tüketimin de düşmesine neden olacak.” Buna karşılık Nahum, nanodizeli, normal dizellerden farklı bir fiyata satmayacaklarını belirtiyor. Petrol Ofisi yetkilileri, sağlanacak tasarrufun kaybettireceği tüketimi ise kazanacaklarını yeni müşterilerle kapatacaklarına inanıyorlar.   Petrol Ofisi, nanodizelle bugün yüzde 35 olan pazar payını çok daha yukarılara çekmeyi hedefliyor. Nahum, “tüketimin azalacak olması şirketin cirosunun da düşmesi anlamına gelecek. Bu sizi ürkütmüyor mu?” sorusuna şu cevabı veriyor: “Bizim bu teknolojiyi görüp almamamız sosyal sorumsuzluk olurdu. Satışımız azalacak diye bu teknolojiyi görmezlikten gelemezdik.”   Araştırmalara destek   Nanodizelin bir başka avantajı ise, çevreye diğer dizel yakıtlardan daha az karbondioksit salması. Oxonica CEO’su Mathews, Envirox’un Petrol Ofisi tarafından kullanılması halinde, Türkiye’de şirketin sattığı motorinin çevreye saldığı karbondioksitin 200 bin metreküp azalacağını söylüyor.   Oxonica yetkilileri, Petrol Ofisi’nden bu teknoloji için herhangi bir ön ödeme talep etmediler. Ödeme, Türkiye’deki Envirox kullanım oranına göre belirlenecek. Petrol Ofisi’nin sattığı motorinde Envirox kullanıldığında bu yıl 400 milyon dolar tasarruf söz konusu olacak.   Bunun basit bir katalizör anlaşması olmadığını söyleyen Petrol Ofisi CEO’su Jan Nahum, dünya çapında enerji alanında nanoteknoloji kullanan ilk şirketin Petrol Ofisi olacağını belirtirken, Oxonica ve nanoteknoloji ile bağlarını şöyle açıklıyor:   “Oxonica’nın önümüzdeki dönemde enerji sektörüne yönelik araştırmalarına mali destek veriyoruz. Diğer akaryakıt ürünleri için geliştirilecek teknolojilerde bizim de fikri mülkiyet hakkımız olacak. Bu da bize alınacak patente ortak olma fırsatı verecek.   Formula’nın açtığı ufuk   Jan Nahum, Petrol Ofisi’nin nanoteknoloji alanında attığı bu büyük adımın Formula milli takım sponsorluğunun ardından gelmesini ise bir tesadüf olarak görmüyor. “Formula sayesinde sınırları zorlamayı, büyük hedefler koymayı, büyük düşünmeyi öğrendik” diyen Nahum Petrol Ofisi’nin vizyonuyla ilgili şunları anlattı:   “Bir takım senaryo çalışmaları yaptık. Dünyanın enerji ortamı geleceğinin nasıl olacağını gördük. Türkiye’deki akaryakıt pazarının gelişmeleri üzerine çalışmalar yaptık. Türk şirketleri bugüne kadar teknolojik gelişmeleri arka koltuktan izleyip sonra devreye giriyordu. Yaptığımız anlaşmayla ön koltuğa geçiyoruz. Bugüne kadar yaklaşım tarzımız şuydu: Dünyada başkaları yeniliği yapar, biz onlardan o yeniliği alırız. Oysa artık bizim tüketicinin karşısına çıktığımızda ‘başkaları da bunu yapıyor’ deme şansımız yok. Biz bunu yapan ilklerden olacağız. Bizler artık Türkiye’de teknoloji sahasında yaratıcı konuma geçmek durumundayız. Nanoteknolojiyle yeni sularda yüzmeye başladık.”                                                                                                      Yakıtın yanmasını iyileştiren ürün: Envirox Yakıta karıştırılan katalizör Envirox, hem yakıt tüketimini hem de zararlı egzoz gazı emisyonlarını azaltan bir ürün olarak tasarlandı. Envirox, yanma odacığına yakıtla önceden karıştırılmış olarak iletiliyor ve iki mekanizmayla yakıt tüketimini azaltıyor. Envirox’un kullanılacağı dizel araçların motorunda herhangi bir değişiklik yapılması gerekmiyor. Envirox, hem büyük ölçekli saha denemeleri hem de motor testleriyle kapsamlı olarak denendi ve yüzde 10’a kadar yakıt tasarrufu sağladığı kanıtlandı.   Oxford’da nanoteknoloji etkinlikleri Oxford Üniversitesi Begbroke Science Park Akademik Direktörü Prof. Peter Dobson, geçen yıl 264 milyon poundluk (yaklaşık 735 milyon YTL) araştırma bütçesine sahip olduklarını belirtiyor. Oxford Araştırma biriminde 3 bin 700 araştırmacı çalışıyor. 60 kadar akademisyen ise sadece nanoteknoloji alanında görev yapıyor. Oxford Üniversitesi’nin kurduğu şirket Oxonica ise Avrupa’nın önde gelen araştırma şirketleri arasında yer alıyor. 1999’da kurulan şirketin 55 personeli var. Şirket, Oşonica Energy, Oxonica Healtcare, Oşonica Security ve Oxonica Materials olarak dört bölümden oluşuyor.   Nanodizel neler sağlayacak ·        Dizel tüketimini yüzde 5-10 oranında azaltacak ·        Motorinin (dizel) çevreye saldığı karbonmonoksitin 200 bin metreküp azalması bekleniyor ·        Türkiye’de motorin tüketiminde yılda 400 milyon dolar civarında tasarruf söz konusu olacak                                                                   ___________________________ Nuray SOYSAL   (977 – 24 Ağustos 2006)