Dünyanın kültür, tarih ve eğitim olimpiyatları olarak nitelendirebileceğimiz Expo’lar, uzmanlaşmış oldukları konulardaki bilgi birikimlerini, daha yaşanır bir dünya için paylaşmak üzere, ülkeleri bir araya toplayan organizasyonlar olarak tanımlanıyor. Burada sadece ürünler değil; fikirler, kültürler ve dünyanın geleceği için projeler sergileniyor. Örneğin ilk hesap makinesi bu fuarda tanıtılırken, Paris’in simgesi haline gelen Eiffel Kulesi, 1889 Paris Expo’su için geçici olarak inşa edildi. Telgraf, telefon, daktilo, benzinli araba, bisiklet, radyo, TV, naylon lazer ve X ışınları gibi yüzlerce buluş da düzenlenen Expo’larda tanıtıldı.   1851’de Londra Kristal Palas’ta düzenlenen sergi ile temelleri atılan Expo’lar, BIE (Uluslararası Sergiler Bürosu) tarafından organize ediliyor. 150 yılda 63 kez düzenlenen bu organizasyonun sonuncusu 2005 yılında Japonya’nın Aichi kentinde gerçekleştirildi. Altı ay süren Aichi’deki organizasyonu, toplam 22 milyon kişi ziyaret etti. 2010 yılındaki Expo Şanghay’da düzenlenecek.   2015 Expo’su içinse, İzmir aday oldu. Uzun süren tartışmalar sonucunda Expo’nun düzenleneceği alan olarak İnciraltı bölgesi seçildi. Altyapının sıfırdan kurulacağı, yeni binaların yapılacağı düşünüldüğünde, Expo’nun düzenleneceği yerin önemi de kendiliğinden ortaya çıkıyor. Expo 2015’in hangi şehirde gerçekleştirileceğine, 179 üyesi olan bir kurul karar verecek.   Bu isimlerin dikkatinin bölgeye çekilmesi, ikna edilmesi ve kararlarını İzmir lehine kullanmaları büyük önem taşıyor.   Expo 2015’in İzmir’de düzenlenmesi için lobi çalışmalarının yanında, ciddi bir bütçe de gerekmekte. Örneğin 2000 yılında Hannover kentinde düzenlenen etkinlik için 10 milyar dolarlık bir yatırım yapılmış. Hükümet, her fırsatta İzmir’e desteğini esirgemeyeceğini söylüyor. Bu amaçla kurulan ‘Expo 2015 Yürütme Kurulu’ da çalışmalarına başlamış durumda. Başkanlığa, Dışişleri Bakanlığı tarafından da 10 milyon Euro'luk bir tanıtım bütçesi tahsis edildi.   İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, Expo 2015’in İzmir’de gerçekleştirilmesi için esas işin Dışişleri Bakanlığı’na düştüğünü söylüyor. CHP’li Kocaoğlu’na göre bu konudaki en önemli unsur, uluslararası alanda yapılacak olan kulis çalışmaları. “Expo’nun, hükümetin tercihi olan İnciraltı bölgesinde yapılması için bazı yasaların TBMM’den çıkması gerekiyor. Bunun içinde hükümetin çabası gerekti. Hükümet, Expo 2015 için oluşturulan yürütme kurulunun başında belediye olarak bizim olmamız gerekirken, bu görevi bir büyükelçiye verdi. Bunu sorun etmedik. Ama normal olanın bu olmadığının da farkındayız.”   Expo 2015’in İzmir’de yapılması için yerel örgütlerin faaliyetlerine uluslararası boyutta destek vermek adına, Türklerin Avrupa’da kurduğu ve etkili olan pek çok örgüt de çalışmalara katılmış durumda. Bunların başında da Avrupalı Türk İşadamları Birliği ve Türkiye Araştırmalar Merkezi geliyor. Birliğin Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Güler, “Tüm birikimimizi Avrupa’daki tanıtım için harcıyoruz. Avrupa’da söz sahibi olan insanları İzmir’e getirip onlara 2015’i ne kadar çok istediğimizi gösteriyoruz. 179 delegeye yakın markaj yaparak ikna edilmesi gerekiyor. Bizim bu markajda üzerinde en çok durduğumuz konu da şu: Expo, 1881 yılından beri düzenleniyor.   Ve şimdiye kadar hiçbir Müslüman ülke ev sahipliği yapmamış. Mademki Türkiye ve diğer ülkeler, medeniyetlerin buluşması teorisine bu kadar çok önem veriyor, mademki dünya barışı için bu, o kadar önemli, bir Müslüman ülke olarak Türkiye’nin Expo 2015’e ev sahipliği yapması kadar doğal bir şey olamaz” diyor.                                                                 _______________________ Güçlü ÖZGAN   (1015 – 17 Mayıs 2007)