İzmir Liman İşletmeleri’nin ihalesi, Hong Kong merkezli Hutchison Holding, Global Yatırım Holding ve Ege İhracatçılar Birliği’nce (EİB) oluşturulan konsorsiyum tarafından kazanıldı. İhaleyi toplam 1 milyar 275 milyon dolarlık teklifle kazanan konsorsiyumun yabancı ortağı Hutchison, bu alanda dünyadaki en büyük oyunculardan biri.   Dünya çapındaki 45 limanda 257 rıhtım işleten Hutchison Holding’in Liman İşletmeleri Grup Başkanı John Meredith’in Türkiye yorumları da iç ferahlatacak cinsten. Çünkü Meredith’e göre Asya’dan Avrupa’ya uzanacak ticarette Türkiye’nin ve İzmir’in rolü büyük olacak. Üstelik, Hutchison sayesinde Hong Kong Limanı’nda uygulanan kameralı kontrol ile konteynırların x-ray ve radyasyon kontrolünden geçirilmesi gibi uygulamalar, yakında İzmir Limanı’nda da hayata geçecek.   Peki sırf teknoloji için limanların yabancı işletmelere verilmesi doğru mu? Dahası limanların özelleştirilmesi ülke açısından faydalı mı zararlı mı? İstanbul Teknik Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Reşat Baykal’a göre limanlar tabii ki özelleştirilmeli. Türkiye’de devletin, elindeki imkânlarla limanları geliştirme olanağı da yok. Üstelik, limanları geliştirmemek Türkiye’nin konteynır taşımacılığındaki önemini yitirmesine bile yol açabilir.  Ancak Baykal’a göre burada bazı kriterler olmalı. Bu kriterlerin başında da limanları en çok parayı verene satmak gelmiyor. Baykal, “Ülke yararına, limanların gelişmesi için en iyi yatırımı ve projeyi teklif eden firmaları seçmek gerek” diyor.   Aynı ihalede mücadele veren İzmirli işadamlarınca oluşturulan Alsancak Grubu’nun kurucularından duayen denizci Şinasi Ertan’a göre, Hutchison’un Türkiye’ye öyle aman aman bir faydası olmayacak. Bu arada hemen belirtelim, Ertan “Limanlar yabancıya satılamaz” şeklindeki görüşleri de prensip olarak doğru bulmuyor. Yine de yerli ve yabancı konsorsiyumlardaki hâkim sermayenin yerli olması gerektiğini savunuyor. Ancak dünyada şu an yaşanan likidite bolluğu nedeniyle yerli firmaların fiyat açısından mücadele vermesinin zorluğunu da kabul ediyor.   Likidite bolluğu fizibilite raporlarını yumuşatabiliyor ve sonuçta halk ağzıyla parayı bastıran kazanıyor. Ne var ki, Ertan’a göre bu durum uzun vadede Hazine İdaresi’nin kazançlı çıkmasını engelleyecek.   Ertan, son olarak, Hutchison’un Türkiye’de bilinenlerden daha ileri ve mucizevi bir teknoloji getirme iddiasını da kabul etmiyor. “Dünya artık çok küçük, oradaki teknolojik gelişmeleri kim olsa sağlayabilirdi” diyen Ertan, zaten teknolojik yatırımların ihale şartnamesinde varolduğunu belirtiyor.   Neticede, satışla ilgili resmi onayların ardından dünyadaki en önemli on limandan beşine hâkim olan Hutchison, Türkiye’de resmen faaliyete geçmiş olacak. Peki bu Türkiye’ye ne kadar yararlı olacak? Bekleyip göreceğiz.                                                                 _______________________ Enis TAYMAN   (1017 – 31 Mayıs 2007)