Fıkra üretmek, şaka yapmak konusunda herhalde Karadenizlilerle yarışsa yarışsa Erzurumlular yarışır. Erzurumlunun her konuda esprili bir yorumu var. Neredeyse dokuz ay kara kışın hüküm sürdüğü Erzurum’da, bugünlerde sıcak bahar günleri yaşanıyor. Şehirde dolaşırken bir dükkânda, “Bu ne sıcak?” diye şikâyet edince, dükkân sahibi Mehmet Bey, “Buzumuz yeni çözüldü, dalımız (sırtımız) anca ısınir ki, yeniden kış bastırir” diye yapıştırdı cevabı. Mehmet Bey'e göre, “Erzurum halkı derin dondurucuda yaşıyor.”   Aslında bu tespit doğru. Ama Erzurum'un son yıllarda tanınmasını sağlayan da yine bu soğuğu ve artık dünya kayak merkezleri arasında sayılan Palandöken Dağı. Palandöken'de toplam 23 rota var. Burayı kayakçılar için cazip yapansa, havanın kuru ve nemsiz olması. Böylece kar, kış boyunca eriyip yumuşamıyor.    Son yıllarda Palandöken turist çekmeye başlayınca, büyük oteller de dağın eteklerinde yerlerini aldılar. Dedeman, Polat, Kardelen, Palan, Karataş otelleri pistlerin yanında. Kent, 2011’de düzenlenecek 25. Dünya Üniversite Kış Oyunları’na ev sahipliği yapmak için hazırlanıyor.   Palandöken’e kar yağmayınca   Mehmet Bey, “Bizim şehrin ileri gelenlerinden birine, bundan 50 sene evvel, 'Erzurum nice ısınır?' diye sormuşlar; cevabı, 'Kar ne zaman para ederse, o zaman' olmuş. Bizim de aklımız yeni başımıza gelir. Ahanda şimdi kar yağmir” diye devam ediyor anlatmaya. Gerçekten de Erzurumlular, yıllarca zulüm olarak gördükleri karın daha da çok yağması için artık dua ediyor. Çünkü iki yıldır kışlar ılık geçince, Palandöken'e az kar düşmüş. Erzurum Kayak Kulübü, Gençlik İl Spor Müdürlüğü ve otellerin de aralarında bulunduğu bir kooperatif,   kar yağdırmak için, kar makinesi almış. Bu durumun yorumunu Mehmet Bey'in yan komşusu Ali Bey yapıyor: “Yani Erzurum Erzurum olalı bele zulüm görmedi.”   Taş Han’dan oltu taşı   Şehirde alışveriş yapmak için Taş Han'a gidin. Taş Han, İstanbul'daki Kapalı Çarşı'ya benziyor. Hanı, Kanuni Sultan Süleyman'ın Sadrazamı Rüstem Paşa 1561’de yaptırmış. Oltu taşı almak için en iyi adres burası. Oltu taşından sigaralık, altın ve gümüş kolye, küpe, bilezik, broş, yüzük yapılıyor. Oltu taşından Türk kahve takımları da var ama onları bulmak zor.   Görmeden gelmeyin   Şehirde görebileceğiniz eserlerden biri Erzurum'un simgesi olan Çifte Minareli Medrese. Medreseyi Selçuklu Sultanı Alaatin Keykubat'ın kızı Hundi Hatun’un yaptırdığı tahmin ediliyor. Anadolu'da dört eyvanlı ve açık avlulu en büyük medresenin ünü, taş işçiliği ve minarelerde kullanılan sırlı toprak seramiklerden geliyor.   Erzurum'da mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerin başında Kongre Binası geliyor. Anadolu'da Milli Mücadele birliğinin kurulmasının ikinci adımı olan Erzurum Kongresi burada yapıldı. Amasya Genelgesi'nden sonra Mustafa Kemal ve Türkiye’nin 53 şehrinden gelen delegelerin toplandığı okul binası, şehrin merkezinde. Burası aslında hâlâ geçici okul olarak faaliyet gösteriyor.  Erzurum’da, binası kullanılamaz hale gelen okullar, yeni binaları yapılana kadar Kongre Binası’na taşınıyor. Şu aralar binada, 50. Yıl İlkokulu var.   Kongrenin yapıldığı salon, binanın ikinci katında. Salonda delegelerin oturduğu küçük ilkokul sıraları ile Mustafa Kemal'in ceviz masası ve bordo kadife kaplı koltuk var. Solun duvarlarını, Erzurum Kongresi'nde alınan kararların yazılı olduğu mermer bir levha ile Atatürk resimleri süslüyor. Erzurum Kongresi'nde alınan en önemli karar; "Milli sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür, parçalanamaz" kararıydı.          AKP - MHP savaşı   Erzurum muhafazakâr bir şehir. Ramazan’da, dışarıda yemek yenmesi pek hoş karşılanmıyor. Sokaklardaki çarşaflı kadın sayısı epey fazla. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) de Erzurum'u kendi kalesi olarak görüyor. Şu aralar şehirde, MHP ve AKP çekişmesi yaşanıyor. Ne yenir? Erzurum'da en çok et ve hamur işleri yapılıyor. En ünlü yemek cağ kebabı.  Yatık olarak odun ateşinde pişirilen et, şişlere geçirilip tekrar pişiriliyor. Erzurum’a özel, tadabileceğiniz onlarca lezzet var. Açık mantı hengel, erişte ve yeşil mercimekten yapılan kesme çorbası, yayla çorbasına benzeyen buğdaylı ayran aşı, etli şalgam dolması, üzerine sarımsaklı yoğurt ve kızarmış tereyağı dökülen patates yemeği borani, ekşili pestil ile hazırlanan ekşili dolma yemeden gelmeyin. Bunların üzerine, içi dövülmüş cevizle doldurulmuş kadayıf dolması iyi gider.                                                __________________   Semra PELEK   (1017 – 31 Mayıs 2007)