Bilgi Üniversitesi, 2004 yılından bu yana İstanbul’un göbeğinde 118 bin metrekarelik bir alanı adam etmeye uğraşıyor. İstanbul’un en eski elektrik santrallerinden birinin bulunduğu Eyüp Sütlüce cenahındaki hummalı çalışmanın nedeni ‘santralistanbul’ adıyla İstanbul’un en büyük kültür merkezini kurmaya çalışmaları. “Yüzyıl öncesinin ilk elektrik santralinden, yeni yüzyılın ilk kültür santraline” sloganıyla restore edilen eski kazan dairelerinde, 12 Temmuz’da bir sergi açarak ön açılışı yaptılar bile. Böyle dedik ama inşaatın bittiğini sanmayın. Eylül ayında resmi açılış yapmayı planladıkları için, ara vermeden çalışıyorlar. Şimdilik vinçlerin, kepçelerin önünden geçerek sergiyi dolaşabiliyorsunuz. Bugüne kadar duymadıysanız bile, gözünüz Haliç kıyısında olsun, mutlaka yolunuz düşecek, bizden söylemesi...   İstanbul’un en eski endüstri bölgesi olan, Haliç’te kurulduğu 1911’den 1983’e değin kente elektrik sağlayan Silahtarağa Elektrik Santrali, benzersiz bir ulusal sanayi mirası niteliği de taşıyor. Bizimle birlikte santralistanbul’u dolaşan Bilgi Üniversitesi Halkla İlişkiler Müdürü Arzu Arslan Bilgin, “İnsanları daha bitmeden etkileyen alan, İstanbul’un dünya çapındaki sanat ve kültür ağları içinde etkin bir rol almasına katkıda bulunacak. Disiplinler arası çalışacak küratörler ve sanatçılar davet edilecek.   Bu tür faaliyetlerin geniş toplum kesimleri tarafından paylaşılmasını hedefleyen geziler, eğitim programları ve atölyeler düzenlenecek” diye açıklıyor hedeflerini. santralistanbul, sanat üretiminin keyifli bir ortamda izlenebildiği bir mekân olmakla kalmayıp, aynı zamanda, sanatın günümüz dünyasındaki işlevinin araştırılıp sorgulandığı bir tartışma platformu da yaratmayı amaçlıyor.   Sadece sanatın değil, bilginin de merkezi   Silahtarağa Elektrik Santrali’nin çalıştığı zamanlardaki haliyle korunmuş enerji üretim tesislerinde, elektrik temalı enstalâsyonlar, etkileşimli eğitim araçları ile öğrenmeye dayalı programlar aracılığıyla geniş kitlelere, özellikle de çocuklara ulaşılması planlanıyor. santralistanbul’da, ulusal endüstri mirasının öyküsü, İstanbul’da enerji üretiminin sosyal yönleri ve kent hayatına etkileri aktarılırken, santralin zengin arşivi kullanılacak.   Bilim, teknoloji ve sanat arasındaki ilişkiyi araştırarak enerji ve bilim üzerine yaratıcı bir düşüncenin oluşmasına katkıda bulunmayı hedefleyen santralistanbul’da, çevreyle uyumlu alternatif enerji biçimlerine ilişkin sergiler de düzenlenecek. Burada ayrıca İstanbul’un en büyük kütüphanesinin kurulması planlanıyor. Online olarak da hizmet verecek kütüphane, günün her saati kullanmak isteyen herkese açık olacak. Yaklaşık bin kişinin aynı anda yararlanabileceği kütüphanenin, sanat, kültür, enerji konusunda uzman bir bilgi bankası olması hedefleniyor.   santralistanbul’un hemen girişinde yer alan binalar, Bilgi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi ve İletişim Fakültesi Kampusu haline getiriliyor. Kampusun arkasında, eskiden elektrik santralinin lojmanı olarak inşa edilen binalar da restore edildi. ‘Uluslararası Rezidans Programı’ adıyla yenilenen binalarda bundan böyle, uluslararası sanatçı, küratör, mimar, tasarımcı, düşünür ve bilim adamları ağırlanacak. Gerektiği zaman, İstanbul’a gelen sanatçıları, altı ay bile konaklatmayı düşünen Bilgi Üniversitesi, öğrencilerle sanatçıları bir araya getirerek pek çok sergi projesini hayata geçirmeyi planlıyor.   Geniş rekreasyon alanları   santralistanbul, sadece sanatın kalbinin attığı bir nokta değil, geniş rekreasyon alanlarıyla da şehrin nefes aldığı bir ortam olacak gibi görünüyor. Peyzaj çalışmaları yeni yeni başlayan alanda, öğrencilerin ve sanatçıların eğlenebilecekleri Bistro isimli bir restoran, barda yer alacak. Film ve video gösterimlerinin yapılacağı cep sinemaları, tasarımcılar tarafından özel olarak hazırlanacak müze dükkânı ile alanda yok yok.   Bilgin, gezimizin sonunda, son sözü söylüyor: “santralistanbul, Silahtarağa Elektrik Santrali’nden devraldığı enerjiyi kültür, sanat ve eğitime dönüştürerek, Avrupa’ya ve dünyaya dağıtmaya hazırlanıyor.”                                                           _______________________ Yasemin YURTMAN Fotoğraf: Haydar ERÇİN   (1025 – 26 Temmuz 2007)