Tempo Online
Toplum Politika Ekonomi Dünya Sağlık Kültür Yaşam Spor Astroloji
KÖŞE YAZARLARI
Çoşkun Aral
''Belgeselciler, dilenci yerine konuyor''

Türkiye'nin ilk bilgi ve belge kanalı İZ, Venedik'te yapılan Hot Bird Tv Ödülleri final gecesinde, Polonya'dan Discovery Historia, Fransa'dan Escales gibi büyük kanalları geride bırakarak, Avrupa'nın en iyi belgesel kanalı seçildi. Ödülü, İZ Tv adına kabul eden Çoşkun Aral anlatıyor...

Çoşkun Aral
Çoşkun Aral

Tempo: Coşkun Bey, önce tebrikler. Bu ödül neden İZ TV’ye verildi?

Coşkun Aral: Büyük belgesel kanallarına bakacak olursanız, oralarda format transferinin yaygın olduğunu görürsünüz. Bizdeki BBG gibi; bir programı al ve kendine uyarla. İZ TV’de diğer kanallardan alınmış formatlar kullanılmıyor. Şu anda hiçbir kanalda, bir karavanla tanımadığı bir ülkenin dokularına yolculuk yapan bir adam yok (Wilco’nun Karavanı). Sanırım takdir ettikleri bir başka nokta da tüm bu işleri kısıtlı bir bütçeyle yapıyor olmamız. Bizim bir senelik bütçemizi, büyük kanallar tek belgesele ayırabiliyorlar.

 

T.: İZ TV neden kuruldu?

C.A.: Kanalımız, aşağı yukarı bir buçuk yıllık bir kanal. Kuruluş iki yılımızı aldı. Amacımız, belgesellerimizi yayımlayacak, belgesel yapanların ürettiklerini bir ücret ödemeden yayımlayabilecekleri bir mecra oluşturmaktı. Çünkü belgesel yapanlar, sponsor bulamadıklarında veya sponsor dışında kanala bir yayın bedeli ödeyemedikleri zaman, kanal belgeselleri yayımlamıyordu. Belgesel Sinemacılar Birliği başta olmak üzere, bazı belgeselciler bundan pek rahatsız değildiler. Onlara göre, televizyon olmasa da belgesel yapılabilirdi. Biz, TV’nin çok ciddi bir işletişim aracı olduğunu görüyoruz. Ne yazık ki okuyan bir toplum değiliz. İnsanlar, genel kültür dediğimiz, olmazsa olmaz öğretilerden de uzaklaşıyor bugünün koşullarında.

 

Kaynayan suyun buharının kendilerini yakacağından bile habersizler neredeyse. Doğa kuralları, fizik kuralları ne bilemiyoruz. Her gün ana haber bültenlerinde yer alan trajikomik olaylar... Örneğin hemen her gün tanık olduğumuz trafik kazaları ve nedenleri. RTÜK zaman zaman kanallara ceza vererek belgeselcileri ödüllendirdi. Ama daha da kötüsü, entelektüel olarak tanımlanan bazı insanların  gözünde bile belgesel sadece börtü böcek anlamına geliyor. Bütün bunlardan kurtulup kendisine bir platform kurmak isteyenlerin oluşturduğu bir kanal İZ. Amacımız hangi tarzda olursa olsun, bazı imkânsızlıklara boyun eğmek durumunda kalan işleri bile yayımlamak.

 

T.: Bu konu dâhilinde sizi en çok sinirlendiren mesele nedir?

C.A.: Bilgiye ve belgeye yatırım yapmayı yük gibi gören bir anlayış var Türk işadamlarında. Bunun doğal sonucu, belgeselcilerin adeta dilenci yerine konulması. Şirketin kurucusunun hayat hikâyesi bazı insanları ilgilendiriyor olabilir; ancak bu biyografi kadar, o kurumun ürettiği değerler de belgesel konusu olabilir. Ama nedense şirketlerin kurucu veya patron biyografilerine inanılmaz bütçeler ayrılırken, belgesel kanallarına kuşak açabilecek yapıtlar gündeme geldiğinde bütçeler bitiveriyor. 

 

T.: Dünyada belgesele bakış nedir?

C.A.: Dünyada belgesele bakış çok farklı. Çok büyük şirketler prestij gibi görüyorlar kendi kurumsal ürün belgesellerini. Bunların yanı sıra sıra dışı konularla beraber çevre, savaş, tarih, yaşam yelpazesinde yer alan bütün kültürel alanlarda yapıtlara destek oluyorlar. Ve bu, yüz bin değil milyon dolarlık bütçelerle oluyor.

 

T.: İZ TV ileride nasıl olsun istiyorsunuz?

C.A.: İZ TV sonsuza kadar var olsun isterim. Bilginin ve belgenin her zaman alıcısı olacaktır. Bizden sonraki kuşaklara, bizim bulamadığımız değerleri bırakmak gerekecektir. Ne kadar acıdır ki, bugün Atatürk’e ait, cumhuriyet dönemine dair belgeleri bile başka ülkelerin arşivinden buluyoruz. Bu yüzden her şeyin kayıt altına alınmasını istiyoruz. Biliyoruz ki bu anlayış zamanla değişecektir.

                                              __________________

Seda ARICIOĞLU

 

(1043 – 29 Kasım 2007)

06.12.07

[ BİZE ULAŞIN | İŞ FIRSATLARI | KÜNYE ]
© Bu site, Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. tarafından T.C. yasalarına uygun olarak yayınlanmaktadır.
Sitenin isim ve yayın hakları Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.'ye aittir. Sitede yayınlanan yazı, fotoğraf, harita, illüstrasyon ve konuların her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilerek dahi alıntı yapılamaz.