Yüzyılın definesi olarak adlandırılan Elmalı Sikkeleri, ilçenin kaderini değiştirecek. Elmalı, deniz kıyısında olmama şanssızlığını, paha biçilemeyen ve yazılı tarihi değiştiren bu defineyle aşmaya hazırlanıyor. Elmalı Sikkeleri’ni bu denli değerli kılan özelliği ise, 1984 yılına kadar dünyada yalnızca 13 tane olduğu sanılan Dekadrahmilerden, Elmalı Definesi’nde tam 14 tane daha bulunması.   Bir anda tarih kitaplarının değişmesine neden olan Elmalı Dekadrahmileri, MÖ 5’inci yüzyılda Yunanlar tarafından, Persleri yenilgiye uğratmaları nedeniyle basılmış. O zamanın para birimi için en fazla dört drahmi değer biçilirken, bu sikkelere taşıdıkları anısal değer nedeniyle 10 drahmi değer biçiliyormuş. Elmalı’da bulunanlarla sayısı 27’ye çıkan Dekadrahmilere günümüzde paha biçilemiyor.   1984’te kaçak kazılarda bulunan ve yurtdışına kaçırılan Elmalı Definesi, uzun davalar ve uğraşlar sonunda Türkiye’ye geri getirildi. Ankara’da, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde sergilenen sikkeler, Elmalı Hazineleri Müzesi’nin inşaatı tamamlanınca, ait oldukları yerde görücüye çıkacaklar. İlçe halkı dört gözle ve sabırsızlıkla hazinenin yolunu gözlüyor tabii.   Cennetin elma bahçeleri   Anadolu’nun küçük bir özeti olan Elmalı, adını burada yetişen elmadan alıyor. Çünkü Türkiye’nin elma ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’u bu şirin ilçede yetişiyor. Bu arada, Elmalı leblebisinin Çorum’dakinden daha eski ve kaliteli olduğu iddia ediliyor; ilçe ihtiyacını karşılayacak kadar üretilmesi nedeniyle Çorum’daki gibi meşhur olamamış Elmalı leblebisi.   İlçenin kaymakamı, belediye başkanı, esnafı, çiftçisi hepsi bir olmuş, Elmalı’yı hak ettiği yere ulaştırmaya çabalıyorlar. Bunun için onlarca proje üzerinde çalışılıyor. Avrupa Birliği ve Dünya Bankası’nın da desteklediği ‘Yaşayan Elmalı’ projesiyle, tarihi Elmalı evlerinin restorasyonu, sokak düzenlemeleri ve Elmalı Hazineleri Müzesi yapılıyor.   Safranbolu ve Beypazarı’nı örnek alan ilçe, müzenin de açılmasıyla, “Turizmde ben de varım” diyecek. İlki gerçekleştirilen yemek yarışmasında, kazanan yöresel yemekler ve tatlılardan özel bir mönü oluşturularak, gelen turistlere kültürün yanında yemek ziyafeti de çekilecek.   Ceddin deden...   Elmalı’nın görülmeye değer bir başka güzelliği de yarım asırlık mehter takımı. İlçe esnafının bir araya gelerek kurduğu Elmalı Mehter Takımı, ilk kez 1950’lerde çıkmış sahneye. İlçenin berberi, manavı, imamı, bakkalı, beyaz eşyacısı, yorgancısı, memuru, işçisi hepsi bir araya gelerek özel günlerde titretiyorlar ilçenin caddelerini, zafer nidalarıyla. Öyle hobi olsun diye kurulmuş amatör bir mehter de değil üstelik. Oldukça profesyonel, kıyafetleri aslına uygun, hepsi büyüklerinden eğitim ve staj aldıktan sonra mehtere kabul görüyorlar.   12 Eylül darbesi sonrası dağılan mehter, 1990’da yeniden kurulmuş. Beyaz eşya mağazası sahibi Hamdi Özekin’in mehteran başı olduğu grubun nüfusu 40. Ancak esnafın iş durumuna göre sayı bazen azalabiliyor.   Mehterde yaşları 17’yle 75 arasında değişen farklı nesillerden baba-oğul da bulunuyor. İlk mehterin kuruluşunda da görev alan ve o günkü ekipten tek kalan 75 yaşındaki zurnacı Ali Rıza Bulut, bugün 54 yaşındaki Necdet Bulut’la yan yana üflüyor zurnayı. 30 yaşındaki torunu da ilgi duyuyormuş mehtere. Esnaftan oluşan Elmalı Mehteri, yalnızca kendi ilçelerinde değil, başka illerde ve ilçelerde de boy gösteriyor. Kıyafet ve yol masrafları, belediye tarafından karşılanıyor.   Elmalı’ya yolunuz düşerse, ilçenin yüzlerce yıllık çarşısında, küçücük dükkânlarında baba, hatta dede mesleğini sürdüren son ustaları ziyaret etmeyi ihmal etmeyin. Hemen hepsi 50 yıldır aynı mesleği yapıyor. İlerleyen yaşlarına rağmen yıllara inat ısrarla kaldırıp vuruyorlar ağır çekici, örsteki demire.   Elmalı’nın leblebi gibi meşhurluk trenini kaçıran bir başka özelliği de yağlı güreşleri. Her ne kadar Kırkpınar güreşlerinin halk arasında bilinirliği daha fazla olsa da Elmalı Yeşilyayla Güreşleri’nin tarihi, Kırkpınar’dan 10 yıl daha eski. Bu yıl 656’cısı yapılacak olan Elmalı güreşleri, eylül ayının ilk haftasında gerçekleşiyor. Elmalı yöneticileri ne diyor?   “Define, Elmalı’nın kaderini değiştirecek”   Elmalı Kaymakamı Veysel Yurdakul: Aynı zamanda AB Projeleri Antalya Genel Koordinatörlük görevini de bir süreliğine üstlenen Kaymakam Veysel Yurdakul, Elmalı’nın gelişme atağındaki en büyük şanslarından biri olmuş. Bugüne kadar restorasyon, müze yapımı gibi projelerin dışında seracılık ve hayvancılık projeleri için de yüksek miktarlarda fon almış Elmalı. “Yeni bir Beypazarı geliyor” diyen Yurdakul, proje kapsamında 150 konağın restore edileceğini söylüyor.   Antalya-Pamukkale yolunun Elmalı’dan geçirilmesiyle ilçenin hak ettiği ilgiyi göreceğini söyleyen Yurdakul, müzenin yalnızca alarm ve kamera güvenlik sistemleri için 500 bin YTL harcandığını ve bu sistemlerin kurulumundan sonra müzenin hazır hale geleceğini belirtiyor.   Elmalı Belediye Başkanı Hüseyin Yapıcı: İlçenin her daim güler yüzlü ve cana yakın belediye başkanı Hüseyin Yapıcı, Elmalı’nın tanıtımı ve gelişmesi için gece gündüz çalışıyor. Yaşayan Elmalı Projesi’nin 10-15 yılda tamamlanacağını söyleyen Yapıcı, yeni yapılarda da mümkün olduğunca tarihi dokunun işlenmesini tavsiye ettiklerini vurguluyor.   Elmalı’da yılda 300-350 ton elma üretildiğine dikkat çeken Yapıcı, ilçenin yakında kültür turizminden de gelir elde edeceğini söylüyor. Bunun için öncelikli hedeflerinin müzenin açılması olduğunu belirten Yapıcı, “Define, Elmalı’nın kaderini değiştirecek” diyor.                                                   _________________________ Murat ÇORAKBAŞ   (1064 – 24 Nisan 2008)