Tempo Online
Toplum Politika Ekonomi Dünya Sağlık Kültür Yaşam Spor Astroloji
KÖŞE YAZARLARI
ÜNLÜ GURME TUĞRUL ŞAVKAY, ÜNİVERSİTEDE 'SANATÇI' AŞÇILAR YETİŞTİRECEK
'Yıldız aşçılar' bu okuldan çıkacak

Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde bu yıl Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü açıldı. Bu dünyada bir ilk. Bölüm Başkanı Tuğrul Şavkay, "Tabağı tablo gibi yapamıyorsanız dünyaca ünlü şef olamazsınız" diyor ve iddialı konuşuyor, "Mezunlarımız sadece Türkiye'de değil, dünyada da havada kapılacak"

Göster

-Bu okul Türkiye'de ilk. Dünyada böyle bir bölüm var mı, Güzel Sanatlar Fakültesi kapsamında?
- Aşağı yukarı bütün uluslararası kataloglara baktık, internetten aradık, bakılabilecek her yere baktık; gizli bir köşede bir yer varsa bilmiyorum ama onun dışında bu okulun benzeri dünyada yok. Fransa'da Aşçılık Meslek Liseleri var. İngiltere, ABD gibi ülkelerde Fransa'dan daha ileri eğitimler veriliyor. Bunlar çoğu zaman, pasta süsleme ya da sos gibi dar alanlı sertifika programları. Onun dışında, bizim üniversitelerdeki ön lisans programlarına benzer bir-iki yıllık programlar var. Bu okulların tamamı zenaatkar yetiştiriyor, yani mesleki teknik konular öğretiliyor. Ama üniversitede dört yıllık aşçılık eğitimi veren böyle bir okul dünyada yok.
-Aşçılığın resmen Güzel Sanatlar sayılması ilk kez oluyor yani...
- Aşçılık bir sanattır, diyoruz hep. 'Mutfak sanatı' diyoruz. Bana önce Meslek Yüksek Okulu'nu adres gösterdiler. Ama itiraz ettim; aşçılık bir sanatsa, Güzel Sanatlar Fakültesi çatısı altında olması gerekirdi.
* Mutfak sanatında bizden ileri ülkelerde nasıl kimsenin aklına gelmemiş bu?
- Herhalde YÖK'te dosyayı inceleyenler de böyle düşündüler; "Dünyadaki ilk akıllı siz misiniz?" dediler. Göründüğü kadarıyla bizmişiz.
* Proje nasıl ortaya çıktı, siz başından beri işin içinde misiniz?
- Bu, dünyanın birçok yerinde tartışılan bir konu; bizim meslekteki herkesin kafasında böyle bir okul vardır. Ben de fikirler geliştiriyordum, meslektaşlarımla bu konuyu konuşuyorduk, gazetede yazıyordum. Geçen yıl Bedrettin Dalan yemeğe davet etti beni, Yeditepe Üniversitesi'ne. "Sen böyle fikirler beyan ediyormuşsun" dedi. Düşündüklerimi anlatınca da, "Gel, yap" dedi. YÖK'e dosya hazırladık. Uzun bir süreçten sonra YÖK'te emsal meselesine takıldık; "Emsal gösterin. Dünyada nerede var, biz de ona göre programlarınızı kontrol edelim" dediler. Aradık, emsal bulamadık. Bu iş büyük ihtimalle o safhada bitecekti. Birkaç ay önce Bedrettin Bey dosyayı YÖK'ten çıkarttı.
* Diğer Güzel Sanatlar Fakülteleri nasıl karşıladı okulu?
Onların da kafasında vardı ama bir türlü hayata geçirilemedi. Şimdi ah, vah durumundalar. Ben bu işi herkesin yapmasını isterim, rekabet olsun.
* Okulda hangi dersler olacak?
- Biz 'aşçıbaşı adayı' yetiştiriyoruz, 'aşçı' değil. Ona göre bir eğitime tabii tutuyoruz. Birinci ve en asli olanı, zenaat eğitimi. Bunun ders programındaki karşılığı, mutfak uygulaması. Mutfak uygulaması birinci sınıfta iki teorik dersle başlıyor; mesleğin temel ilkeleri, mutfağın organizasyonu, ilişkilerin tarifi, mesleğin ahlaki yanları, mutfaktaki hijyen ve güvenlik öğretilecek. Sonra altı dönem boyunca mutfak uygulaması var. Profesyonel mutfakta, başlarında şefleriyle işin tekniğini öğrenecekler. Bıçak tutmaktan başlıyor. Belki bir dönem boyunca hiç bıçak tutmayacak ve yerleri paspaslayacak ve kazan, tencere yıkayacaklar. Çünkü aşçıbaşı olduklarında mutfağın temizliğinden de sorumlu olacaklar. Bunu bilmezseniz adam çalıştıramazsınız. İkinci grup derslerde mönü planlama, servis teknikleri, maliyet kontrolü ve mutfak muhasebesi var. Bunların dışında, mesela dünya mutfak kültürleri dersinde Çin, Japon, Hint mutfakları, füzyon mutfağı gibi değişik mutfakları tanıyacaklar. Üçüncü grup, yiyecek kültürüyle ilgili dersler; tarihte yiyecek, yiyecekle sosyolojinin ilişkisi, yiyecekle insan psikolojisinin ilişkisi gibi. Bir başka grupta mutfakla hiç ilgisi yokmuş gibi görünen dersler var: Temel sanat eğitimi, resim, heykel, sanat tarihi.
* Bunlar niye var?
- Çocuk mezun oldu, restoranda çalışıyor. Bir yemek tabağı yapacak. Tabağı yaparken, her yemeği maydanozla süslemesin! Resim dersi alırsanız, renklerin uyumunu, bir şeyin bir çerçeveye nasıl sokulacağını bilirsiniz.
* Resme yeteneği olmayanlar bu okula giremeyecek mi yani?
- Giremeyecek, çünkü Güzel Sanatlar Fakültesi'nde ressam ya da heykeltıraş olacak çocuğun geçtiği yetenek sınavıyla öğrenci alıyoruz. Ressam olacak demiyorum, ama siz bir tabağı tablo gibi yapamıyorsanız dünyaca ünlü bir şef olamazsınız. Asıl önemli iki dersi söylemedim. Birincisi, klasik Fransız mutfağı. Bu işin temeli budur. Sonra da, klasik Fransız mutfağı üzerine geliştirilmiş olan, dünyadaki modern yemek sanatını öğrenecekler. Dördüncü sınıfta ise klasik Türk mutfağını ve yerel Türk mutfaklarını öğrenecekler. Son ders grubunun ise yeme-içmeyle alakası yok. Aşçıbaşı, 1950'lere kadar bir üretim ünitesinin içinde imalat yapan adamdı. 1970'ten sonra ise tanımı hızla değişti, aşçıbaşılar bambaşka insanlar oldular. Müşterinin önüne çıkıyor, gazeteciyle röportaj yapıyorlar. İnsan ilişkilerinde de donanımlı olması gerekiyor. Onun için mesela aşçı ve centilmen dersi koyduk. Nerede nasıl giyinilir, nasıl oturulur kalkılır, telefonda nasıl konuşulur...
* Mezun olacak öğrencilere iş konusunda yardımcı olacak mısınız?
- Zaten bu okulun mezunları büyük ihtimalle havada kapılacak! Sadece Türkiye'de değil, bütün dünyada. En büyük endişelerimden biri, öğrencilerimizin mezun olunca Türkiye'de kalmaması. Programımızı yurt dışında iyi tanıtabilirsek, büyük ihtimalle öğrencilerimizin çoğu yurt dışından gelecek.
---
Bu okula kimler girebilir?
  • Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü'ne 30 öğrenci alınacak. Ön kayıt için gerekli puan 160. Yetenek sınavı 20 Ağustos'ta.
  • Tuğrul Şavkay, "Geleceğini, mesleki kariyer olarak aşçılıkta görenler gelmeli. Daha iyi fasulye pişirmek isteyenler değil" diyor. Öğrencilerde aranan özellikleri ise şöyle sıralıyor:
  • Öğrenciler ağır işe hazır olmalı. Çünkü paspas yapacaklar, yer silecekler, kazan yıkayacaklar. Bizim işimiz gurur kaldırmaz, her işi yapmak zorundasınız. “Ojem bozulacak” diyenler buraya gelemez.
  • Disiplin ve düzen mutfağın en asli öğesidir. Disiplin ve düzen alışkanlığı olmayan, bu meslekte başarılı olamaz. Okulumuz herhalde Silahlı Kuvvetler okullarıyla aynı disiplinde olacaktır.
  • Bize gelecek çocukların iyi resim yapması değil, ama sanata yatkın olması lazım. Birçok insan amatör yemek meraklısı olabilir ama biz, konservatuara öğrenci alıyoruz gibi bakıyoruz işe.
  • Eğitim dili İngilizce. Çok iyi İngilizce bilmiyorsa, hazırlık okuyacak. Ayrıca birinci sınıftan başlayarak Fransızca dersi alacaklar.

    ---
    Röportaj: Oylum Özdemir
    Fotoğraf: Engin Irız
  • 11 8 2003

    [ BİZE ULAŞIN | İŞ FIRSATLARI | KÜNYE ]
    © Bu site, Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. tarafından T.C. yasalarına uygun olarak yayınlanmaktadır.
    Sitenin isim ve yayın hakları Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.'ye aittir. Sitede yayınlanan yazı, fotoğraf, harita, illüstrasyon ve konuların her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilerek dahi alıntı yapılamaz.