Savaş Yamanlar, Türkiye’deki tek işitme engelli yönetmen ve tiyatro eğitmeni. 1976’dan bu yana sahneye 250 civarında oyun koydu. Tiyatro grubu, 1979’da Bulgaristan’da düzenlenen Dünya İşitme Engelliler Tiyatrosu Şenliği’nde üçüncü oldu; 1983’te İtalya’da, 1986’da İspanya’da birincilik ödülleri aldı. Ayrıca 2003’te Antalya’da Altın Portakal Ödülü’ne layık görüldü. Ancak kendilerine Kültür Bakanlığı destek olmadığı gibi sponsor da bulamıyorlar.                                                                İstanbul Atatürk Fen Lisesi Kültür Merkezi’nde provaların başlamasını bekliyoruz. Oyuncular yavaş yavaş toplanmaya başlıyor. Hepsi işitme engelli. Sadece bakışların ve ellerin konuştuğu sessiz bir salondayız. Bir yandan da kültür merkezinin sahibi, tiyatrocu ve sanat yönetmeni Çetin Etili ile sohbet ediyoruz. Yaklaşık dört yıldır işitme engelli tiyatro grubunun burada prova yaptığını, hiçbir ücret almadıklarını anlatıyor. İşaret dilini bilmediğini, ancak buna rağmen çok iyi anlaştıklarını da sözlerine ekliyor. Bir süre sonra Savaş Yamanlar da katılıyor sohbetimize. Savaş Bey çeşitli işitme engelli derneklerden oluşan bu tiyatro grubunun yönetmeni.   Küçük yaşta geçirdiği bir kaza sonucu işitme engelli olmuş. Çocukluğundan beri tiyatroya meraklı olduğunu söyleyen Savaş Bey, 1976’dan beri tiyatroyla iç içe. Şu an Türkiye’de işitme engelli insanlara tiyatro eğitimi veren tek kişi olduğunu da sözlerine ekliyor. 10 yıl sanatçı Sumru Yavrucuk’la beraber çalıştığını, ondan pandomim öğrendiğini, dört yıl devlet tiyatrosunda oyunculuk yaparak Kenan Işık’la, üç yıl da Levent Kırca’yla birlikte çalıştığını anlatıyor. Şu an ise 1995 yılında oluşturdukları İstanbul Milli Federasyonu Tiyatro Grubu ile haftada en az üç gün yoğun bir şekilde çalışıyorlar. 10 Haziran 2006’da sahneye koymak istedikleri oyun ise ‘Yedi Kocalı Hürmüz’. Tabii ki sponsor bulabilirlerse.   “Emeğimizin karşılığını alamıyoruz”   Sohbetimizde Savaş Yamanlar’a, yanlış ameliyat sonucu işitme engelli olan ve bizi cihaz yardımıyla duyabilen 24 yaşındaki Neveda Öner işaret diliyle tercümanlık yapıyor. ‘Yedi Kocalı Hürmüz’ün provalarını Eylül 2005’ten beri yapıyorlarmış. 28 oyuncudan oluşan bu tiyatro grubuyla ayrıca 28 Mayıs’ta oyun sergilemek için Finlandiya’ya gitmek istediğini, ancak bunun henüz belli olmadığını da sözlerine ekleyen Savaş Bey, en büyük sıkıntıyı sponsor bulmakta yaşadıklarını vurguluyor. Anlattıklarına göre pek çok kurum, onları kullanarak sadece kendi reklamını yapıyor. Tek umutları Kültür Bakanlığı. Ancak onlardan da yıllardır bir türlü destek alamıyorlar: “Kültür Bakanlığı, diğer oyuncuları destekliyor; ama engelli oyunculara destek vermiyor nedense. ‘Yedi Kocalı Hürmüz’ün galasını 10 Haziran’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde gerçekleştirmek istiyoruz. Tabii ki sponsor bulabilirsek.” Savaş Bey’in verdiği bilgiye göre, oyunlarını sergiledikleri salon her seferinde dolup taşıyormuş. Hatta başka şehirlerden onları izlemeye gelenler oluyormuş. Seyircilerin çoğunluğu ise işitme engelli. Ancak tiyatroyu sağlıklı insanların da rahatlıkla seyredebilmesi mümkün. Oyunda hem işaret dili hem de seslendirme olduğunu söyleyen Savaş Bey sözlerini şöyle sürdürüyor:   “İşitme engellilerin gidebilecekleri başka tiyatrolar yok. Bu nedenle bize geliyorlar. Tiyatromuzda oyuncular işaret dili kullanıyor, hepsi işitme engelli. Diğer insanlar içinse arkadan seslendirme var. Yani tiyatromuzu herkes anlayabiliyor. Sessiz bir tiyatro aslında bizim sergilediğimiz.” Tiyatro oyunlarında toplanan gelirin yüzde 50’sinin işitme engelliler derneklerine verildiğini söyleyen Savaş Bey, yüzde 30’unun işitme engelliler okullarına gittiğini, geri kalan miktarın da oyuncular arasında paylaştırıldığını vurguluyor. ‘Yedi Kocalı Hürmüz’ oyununda kostüm çok önemli. Ancak sponsorsuzluk nedeniyle bu konuda da ciddi sıkıntı yaşıyorlar. Geçen günlerde Atatürk Kültür Merkezi (AKM) yetkilileriyle görüştüğünü söyleyen Savaş Bey, kostüm ve dekorasyonu belki AKM’den alabileceklerini söylüyor.   Ödüller saymakla bitmiyor   56 yaşındaki Savaş Yamanlar, üç çocuk ve iki de torun sahibi. Tiyatroyla hayata bağlandığını anlatıyor bize. Savaş Bey, engelli insanların da hayatın içinde yer alabileceğinin ve pek çok başarıya imza atabileceklerinin çok iyi bir göstergesi. Yönettiği oyunlarla aldığı ödüller ise hiç de göz ardı edilecek gibi değil: “2003’te Antalya’da ‘Tarla Kavgası’nı oynadık ve Altın Portakal Ödülü’nü aldık. 1979’da Bulgaristan’daki Dünya İşitme Engelliler Tiyatrosu Şenliği’nde ‘Ekmek Kavgası’ oyunuyla dünya üçüncüsü olduk. 1983’te İtalya’da ‘Halay’ı oynayarak ben ‘En İyi Oyuncu’ ödülünü aldım. 1986’da ise İspanya’da ‘Kurban’ oyunuyla birinci olduk.”   Bu kadar ödül alan bu tiyatroda, herkesin konservatuvar ya da tiyatro bölümlerinden mezun olduğunu düşünüyorsanız, aldanıyorsunuz. Savaş Bey de dahil olmak üzere herkes doğuştan yetenekli ve bir şekilde kendini geliştirmiş. Çünkü Türkiye’de işitme engelliler için böyle bir eğitim yok. Daha pek çok alanda eğitimde eksiklik olduğunu da söyleyen başarılı yönetmen, ayrıca Fatih, Tuzla, Göztepe, İzmit-Karamürsel gibi çeşitli semtlerdeki işitme engelliler okullarında çocuklara gönüllü olarak tiyatro dersleri verdiğini de sözlerine ekliyor. Bir yandan Türkiye’de işitme engelli çocuklara tiyatro eğitimi veren tek öğretmen olmanın gururunu yaşarken, bir yandan da başka eğitmenlerin olmayışının burukluğunu yaşıyor sessiz dünyasında.        Oyuncular ne diyor?               “Hepimiz doğuştan yetenekliyiz”   * Neveda Öner - 24 yaşında Hiçbirimiz tiyatro eğitimi almadık. Çünkü işitme engellilere yönelik tiyatro, sanat, konservatuvar dallarında bir eğitim yok. Profesyonel gibi oynuyoruz. Hepimiz doğuştan yetenekliyiz. Ben, perde açılışını ve ‘Yedi Kocalı Hürmüz’ün anlatımını yapıyorum. Eylül 2005’ten beri tiyatro dünyasındayım. Aynı zamanda bir bankada operasyon destek bölümünde çalışıyorum. Tiyatroyu daha çok seviyorum.   * Elvan Özparlak - 28 yaşında ‘Yedi Kocalı Hürmüz’ oyununda ‘Safinaz’ rolünü oynuyorum. Tiyatroyu çok seviyorum. Vaktimi hep provalarda geçiriyorum. Başka bir mesleğim yok. Sadece tiyatroyla ilgileniyorum. Evliyim. 25 yaşında evlendim. Çok mutluyum.                                                                                                      Görme engellilere ‘Şu Çılgın Türkler’ okunacak   Turgut Özakman’ın milli mücadeleyi anlatan ve satış rekorları kıran ‘Şu Çılgın Türkler’ adlı kitabı, görme engelliler ve yaşlılar için CD’lere okunarak sesli kitap haline getirilecek. Kitap, tiyatro sanatçısı Rüştü Asyalı tarafından okunacak. Projenin en kısa zamanda hayata geçmesi için çalışmaların sürdüğünü söyleyen yazar Turgut Özakman, CD’lerde müzik ve efektlerin de yer alacağına dikkat çekiyor. Sesli kitap projesinin uzun zamandan beri gündemde olduğunu söyleyen Özakman, bunun vakitsizlikten dolayı bir türlü gerçekleşemediğini söylüyor.                                                                 ___________________________ Haber: Bade GÜRLEYEN Fotoğraf: Serkan ŞENTÜRK

...

Bu konu hakkındaki diğer yazılar
·	''Yeter ki bir eli olsun!'': 0 (21.05.0008)
·	Engeller tek tek aşılıyor!: 0 (28.01.0008)
·	''Thank you very mass'' çocuklar: 0 (26.06.0007)
·	''Engelsiz eğitim başladı'': 0 (06.06.0007)
·	Engelliler 'huzur' bulacak: 0 (18.04.0007)
·	Engelliler haklarına kavuşabilecek mi?: 80'den fazla ülke, engellilerin hakları için imza attı. Türkiye'nin de onayladığı 'Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi'ne göre engelliler, 50 madde ile güvence altına alınıyor. Oluşturulacak bir komite, imza atan ülkeleri denetleyecek (12.04.0007)
·	TÜKAL'dan 'EngelSİZmisiniz' girişimi: 0 (03.04.0007)
·	Engelliler ÖTV mağduru: 0 (26.03.0007)
·	ÜCRETSİZ PROTEZ ve ORTEZ: 0 (13.03.0007)
·	Bahçelievler'de okullar engelsiz oluyor: 0 (06.03.0007)
·	Eğitim engellilerin ayağına gidecek: Mimari engeller ve ulaşım sıkıntısı fiziksel engellilerin sokağa çıkmasını, özellikle de eğitim görmelerini olanaksızlaştırıyor. Ancak dünyada hızla yaygınlaşan e-öğrenim sayesinde, eğitimden mahrum kalan engelliler, artık evlerinden ya da internet olan her yerden ders alabilecek, hatta yüksek lisans yapabilecekler (28.02.0007)
·	Kimsesiz engelliye, belediye bakacak: İstanbul Büyükşehir Belediyesi, engellilere yönelik hizmet veren merkezlerinin sayısını artırıyor. Özellikle de zihinsel engelliler, bu yıl dört yeni merkeze kavuşacak. Belediye ayrıca açacağı bir bakımeviyle anne-babaların, ''Ben öldükten sonra çocuğum ne olacak?'' korkusuna da çözüm getirecek (22.02.0007)
·	Beethoven, İTÜ'nün kapısından geçemezdi: İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı, engelli öğrenci kabul etmiyor. Yetkililer, gerekçe olarak 'altyapı yetersizliğini' gösterirken, sınavı kazandığı halde okula giremeyen Ceyda Evrim Çam, hukuk savaşı veriyor (14.02.0007)
·	''Marta kadar karışıklık ortadan kalkacak'': Yıllardır beklenen Engelliler Yasası, 1 Temmuz 2005'te çıktı. Pek çok tartışmayı da beraberinde getiren yasa, özellikle de engelli maaşları konusunda kafaları karıştırdı. (29.01.0007)
·	ENGELLERE RAĞMEN...: 0 (23.01.0007)
·	Engelliye raporla emeklilik engeli!: 0 (23.01.0007)
·	'Engellere Rağmen' Yaşam: 0 (15.01.0007)
·	AŞK ENGEL TANIMAZ: Babasının istasyon şefliğini yaptığı Sembrancher istasyonunda, tren raylarının üzerinde oynarken bacaklarını kaybeden Gérald Metroz, her yıl kazanın olduğu gün, bir kutlama yapıyor. Gérald'a göre o gün bir trajedi değil, sadece hayatının değiştiği gün (11.01.0007)
·	Yeni protezler 'DÜŞÜNÜYOR': 0 (09.01.0007)
·	Engelli maaşına yasa engeli: Hükümetin 'devrim' olarak nitelediği, yaklaşık bir buçuk yıl önce çıkarılan Engelliler Yasası, adeta engellilerin kâbusu oldu. Çünkü bu yasaya göre, engelli kişiye bakmakla yükümlü birileri varsa, maaş bağlanmıyor. 1 Temmuz 2005'ten sonra engelli olanlara ise zaten maaş yok (03.01.0007)
·	Otistik çocuklar, öğretmen bekliyor: 0 (12.12.0006)
·	BUNLAR YETMEZ: 0 (06.12.0006)
·	ACİL ÇAĞRI: Anayasa'nın 12. maddesi der ki: ''Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.'' Ancak önlerine konan yasal, mimari ve iş dünyasındaki engeller, engelli vatandaşlarımızın bu hürriyetlerini kullanmasına engel oluyor. (30.11.0006)
·	''Onları en yalın halleriyle çektim'': 0 (22.11.0006)
·	ENGELLERİ KALDIRALIM: Yılbaşından bu yana yürüttüğümüz 'Engelleri Kaldıralım' kampanyasından aldığımız olumlu sonuçlar, bizi bir adım ileri götürdü ve kampanyayı dergi sayfalarının dışına taşımaya karar verdik. (17.11.0006)