Reklamda milliyetçilik duygusu ilk kez 1993’te, ‘mahallenin afili delikanlısı Ali Desidero’ tiplemesiyle, bugünlerde yeni serisiyle gündemde olan Derby markası için kullanıldı. Ali Taran’ın bu yolu açmasından sonra, ekranlarda bugüne dek pek çok ‘milliyetçi’ reklam gördük. Hemen hepsi ses getirmiş olsa da, konunun uzmanları senaryosunu ünlü reklamcı Serdar Erener’in yazdığı, yönetmen Sinan Çetin’in çektiği Cola Turca serisini bu alanda bir zirve olarak tanımlamakta.   Erener çokça tartışılan ancak pek anlaşılmayan ‘pozitif milliyetçilik’ tanımını da ortaya atan isim. Ünlü reklamcı, Tempo’nun sorularını yanıtlarken bu konuya da açıklık getirdi...   - Reklamda milliyetçilik geçici ya da dönem dönem kullanılabilecek bir araç mıdır, yoksa hiçbir zaman modası geçmeyecek sihirli bir değnek midir? Reklamcılıkta hiçbir şey geçici ya da kalıcı değildir. Hiçbir şey sihirli değnek değildir. Her şey durumsaldır. Devreye, pazara, markaya göre reklamcının alet kutusundan değişik şeyler çıkabilir. Çıkmalıdır. Serdar Erener   - Türk siyasi ve toplumsal hayatında milliyetçiliğin yükselişte olduğu fikrine katılıyor musunuz? ‘Şu Çılgın Türkler’ yüz binlerce satıyorsa, ‘Kurtlar Vadisi Irak’ gişe rekoru kırıyorsa, ortada görüşten öteye bir durum var demektir. Her şey karşıtını doğurur. Dünyada küreselleşmenin olduğu her yerde milliyetçi refleks de güçleniyor. Türkiye de dünyada bir ülke. Uzayda değil.   - Milliyetçi reklamlar sizin tabirinizle ‘alafranga çocuklara’ duyulan tepkinin ürünü mü? E, öyle de denebilir... “Türkiye, herkesin yüzünü Batı’ya çevirdiği, Doğu’ya doğru giden bir gemidir” benzetmesi hâlâ eskimedi bence.   - Sizin ortaya attığınız ‘pozitif milliyetçilik’ tanımı çok tartışıldı; ama tam olarak anlaşılamadı. “Bu kavramın arkasında anti-kültür emperyalizmi gibi demode kavramlar yok” diyorsunuz. Peki ne var? Negatif milliyetçilik, “Bütün dünya bize düşman, içimize kapanalım, yabancılar gelmesin, her şey millileştirilsin, devletleştirilsin, küçük olsun bizim olsun, biz bize benzeriz, Türk’üz türkü çığırırız” diyen milliyetçiliktir. Dünyada da Türkiye’de de temsilcileri vardır. Benim pozitif milliyetçilikten kastım bunun tam tersidir. Yani küreselleşmeye direnmek yerine, dünya ne yapıyorsa -dünya ile gerektiğinde iş birliği yaparak, gerektiğinde rekabet ederek- daha iyisini yapmak, Türkiye’ye ve dünyaya sunmak, dünyadaki değer pastasından daha çok pay almayı bilmektir. Özgüven, hayal gücü, cesaret, iş bilirlik, uzlaşma kültürü... Pozitif milliyetçilikten benim anladığım budur. Negatif milliyetçiliği korku yönetir. Pozitif milliyetçiliği iyimser akıl.                                                                 ___________________________ Haber: Nazire KALKAN (957 – 6 Nisan 2006)