İlk PC'yi ürettikten sonra yaygınlaşmayacağını düşünerek işletim sistemini Bill Gates'e yaptırarak Microsoft'un doğuşuna neden olan IBM, aralık ayında PC bölümünü Çin şirketi Lenovo ile birleştirdi. IBM'in yüzde 19 ve Lenovo'nun yüzde 45 paya sahip olduğu oluşumun kalan hissesi arz edilmiş durumda. Birleşme, dünyanın en büyük üçüncü bilgisayar üreticisini ortaya çıkarırken, medyada IBM'in PC bölümünü satışı şeklinde yorumlandı. Gelişme, Çin'in ve Çin şirketlerinin yükselişinin yeni bir göstergesini oluşturması ile dikkat çekiciydi. IBM PC Bölüm Müdürü Ufuk Esin, daha çok kurumsal pazarda etkin olan IBM'in bu birleşme ile geride olduğu tüketici ve küçük işletmeler pazarında farkı kapatmayı hedeflediğini belirtiyor. Esin, 92 milyar dolarlık IBM cirosu içinde 2003 itibariyle yaklaşık 10 milyar dolarlık paya sahip olan PC bölümünün hala karlı bir operasyon yürütürken bu adımı atmasının anlamlı olduğunu ifade ediyor. Esin, böylece PC pazarında gelecek 5 yılı netleştirdiklerini belirtiyor. Bu netleştirme, 10 büyük PC üreticisinin sayısının önümüzdeki yıllarda üçe düşeceği şeklindeki İngiltere merkezli bir araştırma nedeniyle de önem taşıyor. Raporda kalacak üç şirket arasında sayılan IBM, yoğunlaşan rekabet dönemine daha hazırlıklı girmiş olacak. Birleşmenin diğer tarafındaki Lenovo ise, yedi yıldır Çin pazarında kendi alanında lider firma. IDC verilerine göre yüzde 27 Pazar payına sahip olan firma Çin'de tüketici ürünleri odaklı faaliyet gösteriyor. 1984 yılında kurulan firmanın ürün yelpazesi PC'den cep telefonlarına kadar uzanan genişlikte ancak şimdiye kadar Çin dışında etkin bir konumlanması söz konusu olmamış. Türkiye pazarı etkilenecek Kar marjı düşük ve kırılgan olan PC faaliyetini farklı bir organizasyona dönüştüren ve Çinli ortak ile "turbo" taktıran IBM'in bu hareketi, Türkiye pazarı üzerinde de etkili olacak. Esin, yüzde 70'i lokal markalar ve merdivenaltı olarak tabir edilen markasız PC'lerden oluşan Türkiye pazarında rekabet koşullarının değişmesini bekliyor. Bunun en önemli nedeni, özellikle merdivenaltında bugün rekabet gücünün Uzakdoğu'dan gelen parçaların burada birleştirilmesiyle fiyat avantajı sağlanmasına dayanması. Böylece markalı firmalarla arada bir makas oluşturuluyordu. Esin, IBM-Lenovo işbirliğinin dünyada bilgisayar üreticileri arasındaki sıralamayı değiştirirken, Türkiye'de de bu makası daraltacak. PC tarafında araştırma geliştirme bölümünü bütünüyle aktardığı bu işbirliği sayesinde IBM, katma değersiz montaj yapan şirketlerle ciddi rekabet içine girecek. Çin önemli yol kat etti Esin, bilgi teknolojileri alanında önemli mesafe kat eden Çin'in bu gelişiminin ABD şirketleri ile önemli işbirliklerini de beraberinde getirdiğini ifade ediyor. IBM'in de zaten Thinkpad serisindeki bilgisayarlarını iki yıldan beri Çin'in iki numaralı şirketi olan Great Wall'a ürettirdiğini belirten Esin, yeni bir coğrafyada işbirliği yapmaktan kaynaklanan olumsuzlukları yaşamayacaklarını söylüyor. Esin, Türkiye'de benzer bir gelişme beklentisini ise şöyle yanıtlıyor: "Neden biz bu tarz düşünmüyoruz; hep biz alıştığımız ürünlerden ve sözlerden dışarı çıkamıyoruz; duygusal bir vizyona sahip değiliz şeklinde eleştiriler dile getiriliyor. Ama tabii burada oyun çok büyük. Çin tabii çok büyük bir Pazar ve bu hareket belki geleceğe yönelik bir şeylerin temel taşı. Bu tarz uçsuz bucaksız fırsatlar Türkiye'de var mı? Bunlara da bakmak lazım. Sadece tek başına hamleye değil, geleceğine de bakmak lazım. Bu tarz hamleleri yapanlar geleceğine de çok bakıyorlar. Sadece bu ticari işlemin fiyatı gibi parametreler değil söz konusu olan; çok daha boyutlu bir operasyon." PC'de oyunun kuralı Kar marjları sınırlı Çok hızlı değişiyor; iki ayda bir yeni ürün duyurulmak zorunda Intel ve Microsoft gibi etken oyuncular var Oyunu hızlı oynayan ve maliyet hareketlerini çok hızlı hissedip pazara yansıtabilen kazanıyor. Esas işi PC olan bir şirket bu pazarda başarılı olabilir. --- Kerem ÖZDEMİR