İstanbul Park’ta 21 Ağustos’ta gerçekleştirilen Formula 1, inanılmaz yoğunluktaki teknoloji ile Türkiye’yi ilk olarak bir araya getirdi. Yabancı konukların geleneksel Türk eserlerine ilgi gösterdiği bir platform da olan etkinliğin teknoloji boyutunu Ferrari garajına kadar uzanan bir deneyimle inceledik. Herkesin izin verilen bölümlere girmesini ve ziyaretçi sayısını tam olarak belirlemeyi sağlayan kart-akıllı okuyucu sistemi ile başlayan teknoloji şovu, tek parmak ile hareket ettirilebilecek kadar hafif lastikler ve garajda çalışan kuru buzla soğutma sistemleri ile devam etti. Ancak en çarpıcı olan, F1 takımlarının savaşların yönetildiği askeri karargâhlar ile boy ölçüşebilecek gelişmişlikteki üsleri oldu. Askeri karargâh gibi En azından iki katlı iki otobüs boyunda olan takım karargâhları, ciddi birer teknoloji üssü olarak işlev görüyor. Bunlardan biri olan Ferrari karargâhının bir tarafında, Ferrari takımı hava koşullarından zemin özelliklerine kadar birçok faktörü dikkate alarak analiz yaparken, diğer tarafta Shell ekibi aynı faktörlere göre yakıt kompozisyonunu belirleme üzerinde çalışıyor. Yarış sırasında da devam eden bu çalışmalarda pistin her yerinde sürekli bir radyo bağlantısıyla takip edilen otomobillerden, 600 kanal üzerinden gelen veri kullanılıyor. İşin daha çarpıcı boyutu bu datanın gerçek zamanlı olarak Ferrari’nin İtalya’daki üssüne gönderilmesiyle ortaya çıkıyor. Buradaki laboratuvarda çalışan ekip bu veriyle aynı anda simülasyon yapıp sonuçları yarış alanındaki merkeze aktarıyor. Yarış dünyanın neresinde yapılıyor olursa olsun, bu sistemde herhangi bir değişiklik olmuyor. Ferrari otomobillerde kullanılan yakıtı sorduğumuz uzmanlar, “Bu yakıtın yüzde 99’u normal otomobillerde kullanılan yakıttır. Performans farkının genlerde olduğu gibi kalan yüzde 1’lik bölüm belirler” diyorlar. Yarış sırasında yapılan bütün çalışma, bu yüzde 1’lik bölümde en iyi kompozisyona ulaşmayı hedefliyor. Akıllı sistemler kullanılıyor Yarış otomobilleri belirli standartlar dahilinde en hafif ve en dayanıklı olacak şekilde üretiliyor. Otomobillerin kuru zemin, ıslak zemin ve geçiş olarak özel üretilen lastikleri sadece 14 kg ağırlığında ve üst üste dizildikleri yerde tek parmakla hareket ettirilecek kadar dengeli. Sürücü ve yakıt hariç asgari ağırlığı 600 kg olması gereken araçlarda metal yerine karbon film kullanılıyor. Jant kapaklarının alüminyum olması ise gereksiz ağırlık oluşturmayı engelliyor. Ferrari otomobillerin yaklaşık 910-915 beygir gücündeki (HP) motorlarının azami devir sayısı 90 bin RPM. F1 kuralları uyarınca her motorun en az iki yarış kullanılmasının gerekmesi bu azami devre çıkmayı akılcı olmaktan uzaklaştırıyor. Akıllı motor yönetim sistemlerinin kullanılmasıyla motordan en yüksek performansın elde edilmesine çalışılıyor. Özellikle antrenman turlarında devrin sınırlanmasıyla motorun daha uzun süre dayanması sağlanmaya çalışılıyor. Bu arada otomobilin verileri 15 ayrı senaryoya göre analiz edilerek yakıt, devir ve diğer yarış stratejileri belirleniyor. Yarış sırasında ortalama 300 kilometre hızla giderken üzerine 1.8 ton ağırlık binen Ferrari otomobillerin kanat sistemleri de başarı için kritik önem taşıyor. Hem bu ağırlığın dengelenmesi hem de sadece havayla soğutulan motorlardan sıcak havanın uzaklaştırılmasında doğru aerodinamik yapının oluşturulması gerekiyor. Kanatların işlevini yüzde 70 oranında sıcak ve soğuk havanın birbirinden ayrılması oluşturuyor. İşin arkasında AMD var Ferrari’nin Paddock’ta, üste ve İtalya’daki merkezinde çalışan bilgisayar sistemleri AMD işlemci kullanıyor. Çalışılan hız, simülasyon programlarının yükü ve işlenen datanın miktarı düşünüldüğünde bu işlemciler önemli bir görevi yerine getiriyor. Şirketin özellikle sinema sektöründe animasyon ve film işlemlerindeki deneyimi büyük miktarda datanın yüksek hızda işlendiği bu tür uygulamalarda avantajlı olmasını sağlıyor. AMD teknolojisi, sadece sponsoru olduğu Ferrari’de değil, 10 F1 takımının sekizinde kullanılıyor. Bunun iki istisnası, Toyota ve Toyota’nın motor verdiği Jordan takımları. Toyota takımının sponsoru da olan Intel, bu takımın işlemci ihtiyacını karşılıyor. Dünyanın en büyük işlemci üreticisi Intel, Jordan’ın sistemlerini de besliyor. - Kerem ÖZDEMİR