Türkiye, 80 milyona yakın cep telefonunun dörtte birini oluşturduğu tahmin edilen kaçak cep telefonlarını, 13 Aralık’a kadar kayıt altına alacak. Kayıt dışı telefonlara 5 Aralık’ta gönderilen ilk mesajların ardından başlayan 8 günlük kayıt operasyonunun her gününde ortalama 2.5 milyon telefonun kaydedilmesi gerekiyor.   İşin bu kadar sıkışık hale gelmesi, kaydın otomatikleştirilmesini beraberinde getirdi. Yapılan düzenleme uyarınca operatörler kayıt dışı telefonlara sahip olanlara birer kısa mesaj göndererek telefonlarının kayıt dışı olduğunu bildirecek. Bu mesaj yanıtlandığında telefon kayıt altına alınmış olacak. Kayıt işlemi için öngörülen 5 YTL’lik ücret, kontörlü hatlardan düşülürken faturalı hatlarda bir sonraki ayın faturasına ekleniyor. Bu ödemeler olduğu gibi devlete aktarılacak.   Faturaya sahip olduğu halde telefonu kayıt altında olmayan aboneler ise, servis aldıkları operatörün abone merkezine başvurarak 5YTL’lik ücreti ödemeden telefonlarını kayıt altına aldırabilecekler.   Daha çok ikinci el telefon kullananları ilgilendiren çalıntı telefon sorununda iki senaryo var. Eğer kullanılan bir çalıntı telefonla ilgili hukuki prosedür işletilip telefon kara listeye alındıysa telefonun 13 Aralık’ta bloke olmasından kaçış yok. Kara listeye aldırılmamış telefonlarla ilgili olarak ise, normal başvuru yöntemlerine başvurulabilecek.   Bu başvurunun ardından telefona gelecek ikinci bir uyarı mesajı ile telefonu sahibi akıbetinden haberdar edilecek.   IMEI numaranızı öğrenin   Bütün bu sürecin otomatik olarak işlemesi için hazırlıklar 5 Aralık’ın öncesinde tamamlandı. Bu tarih itibariyle kayıtdışı cep telefonu kullanıcılarına mesajlar gönderilmeye başladı. Ancak işinizi sağlama almak istiyorsanız, IMEI numaranızı öğrenip kendi denetiminizi yapabilirsiniz. Telefonların pilini çıkardığınızda görebileceğiniz bu numarayı telefonu sökmeden de öğrenebiliyorsunuz. Bunun için telefonun tuşlarını kullanarak *#06# yazmanız gerekiyor.   Bu numarayı elde ettikten sonra telefonun kayıtlı olup olmadığını öğrenmek için interneti kullanmanız gerekiyor. Çok sağlamcı iseniz Telekomünikasyon Kurumu’nun sitesini (www.tk.gov.tr) kullanmanızda yarar var. Açılan sayfada “IMEI Sorgulama” yazan şekle (buton) tıklamanız gerekiyor. Bunun yerine http://imei.tk.gov.tr yazarak da bu adrese girebilirsiniz. Buraya telefonda gördüğünüz IMEI numarasının sadece sayılarını aralarda gördüğünüz işaretleri ihmal ederek girmeniz gerekiyor. IMEI numaraları bazen 15 rakamdan uzun olabiliyor. Bu durumda baştan itibaren 15 rakamı yazmak gerekiyor.    Yararlı bir operasyon   Türkiye’de cep telefonunun kullanılmasından bu yana geçen 10 senede ülkeye giren 80 milyon telefonun yaklaşık 18 milyonunun kayıtdışı olduğu tahmin ediliyor. Maddi olarak bakıldığında, bu telefonlara harcanan kaynak 20 milyar dolar, kayıtdışına giden ise 4 milyar dolar yani yaklaşık 5.5 milyar YTL. Cep telefonlarının kayıt altına alınmasından elde edilecek gelir bu kaynağın yanında önemsiz. Bu işlemden en fazla 90 milyon YTL’lik bir kaynağın elde edilmesini sağlayacak.   Paradan daha önemli bir fayda, çalıntı cep telefonu satışının iş olmaktan çıkarılması oldu.   Telekomünikasyon sektörü yetkilileri, yasanın çıkmasının ardından cep telefonu hırsızlıklarının ciddi biçimde azaldığını vurguladılar. Telekomünikasyon Başkanı Tayfun Acarer de yaptığı açıklamada, son iki yılda 7 ölüm olayı 600 yaralanma ve 32 bin gasp olayı emniyet kayıtlarına girerken yasanın yayınlanmasıyla birlikte cep telefonu çalınmasıyla ilgili hiç ölüm olayı olmadığını ve diğer vakalarda yaklaşık 75-80 oranında azalma olduğunu belirtti. Emniyet verilerinin olay sayısının sadece bir kısmını yansıttığını ifade eden Acarer, kayıtlı cihazların satışında artış kaydedildiğini de söyledi. Cepte yeni sistem kuruluyor   Bu faydanın önümüzdeki dönemde devam etmesi için gereken düzenlemeler de yapıldı. Cep telefonu satın alanlar bundan sonra bilgilerini belgeye dayalı olarak eksiksiz ibraz etmek zorunda olacaklar. SIM kart alınırken de satın alınan cep telefonunun faturası sorulacak. Yanlış bildirimde bulunanlara ise para cezası uygulanacak. Böylece cep telefonlarının kime satıldığı Telekomünikasyon Kurumu tarafından izlenebilir hale gelecek. Bununla ilgili ikincil düzenlemelerin kısa sürede tamamlanması planlanıyor. İkinci el cep telefonu satışlarında da kayıtlılık koşulu gündeme gelecek. Bu telefonlar özel ambalajlarında satılacak.                                                                                                                              ADIM ADIM CEP OPERASYONU   1.     IMEI numaranızı öğrenin   Telefonunuzun tuşlarını kullanarak *#06# yazıp IMEI numaranızı öğrenin. Bu numara telefon pilinin altındaki bölümde yazılıdır.   2.     Durumunuzu öğrenin   Bu numarayı http://imei.tk.gov.tr adresine girerek telefonun kayıtlı olup olmadığını kontrol edin. Aradaki işaretleri dikkate almadan sadece rakamları yazın. 15 rakamdan fazlası yer alıyorsa, ilk 15 rakamı girin.   3.     Kısa mesaj bekleyin   Durumunuzu belirledikten sonra servis aldığınız operatörden kısa mesaj (SMS) gelmesini bekleyin. Telefonunuz kayıt dışıysa bu size bildirilmiş veya bildirilecek.   4.a Gelen kısa mesajı yanıtlayın   Servis aldığınız operatörün kısa mesajını yanıtladığınızda 5 YTL karşılığında telefonunuz kayıt altına alınacak. Bu, faturası olmayan veya abone merkezine gitmeye katlanmak istemeyenler için geçerli bir yöntem. Turkcell, bu ödemeyi Hediyecell puanlarıyla yaparak abonelerine yansıtmıyor.   4.b. Abone merkezine gidin   Faturası olanlar için geçerli bir yöntem. 5 YTL ödemeden telefonun kayıt altına alınmasını sağlıyor.                                                                                                                              Hangi telefona ne olacak?   Faturalı ama kayıtsız: Fatura ibraz edilerek kayıt altına alınabilecek. Faturasız ve kayıtsız: 5 YTL karşılığında kısa mesaj ile veya abone merkezine giderek kayıt altına alınabiliyor. Çalıntı ama ihbar edilmemiş telefonlar: Kara listeye alınmamış bu telefonlar yeni sahipleri tarafından kayıt ettirilerek kullanılabilecek. Çalıntı ve ihbar edilmiş telefonlar: Kara listede yer alan bu telefonlar 13 Aralık’ta bloke edilecek ve bir daha kullanılamayacak.  IMEI’si kopyalanmış telefonlar: Cihaz seri numarası (IMEI), kopyalanmış telefonların sahipleri, cihazlarının seri numarasını operatöre kısa mesajla göndererek, sesli yanıt sistemini kullanarak veya abone merkezine giderek 5 YTL karşılığında kaydettirebilecek. Bu işlemden sonra kopyalanmış IMEI numaralı cihaz ile işlem yapılan cep telefonu hattı eşlenecek ve cihaz bu tarihten itibaren sadece eşleştirildiği hat ile kullanılabilecek. Meraklısına Sözlük IMEI numarası: Telefonun kimliğini belirleyen uluslar arası geçerliliği olan numara Kayıt dışı telefon: Ülkeye girerken kayıt altına alınmamış olan cihazlar Klonlanmış telefon: IMEI numarası değiştirilmiş ve yasal olarak yeniden düzenlenmesi gereken IMEI numarası olan cihazlar -                                                                 ________________________________ Haber: Kerem ÖZDEMİR