Erkeğin geleceği yok

Batılı ülkelerde erkekler, kadınlardan ortalama altı yıl daha erken ölüyor; erkeklerde suçluluk oranları daha fazla; testosteron hormonu yüzünden daha agresifler; sigara, alkol, uyuşturucu gibi bağımlıklarda erkekler önde; fiziksel acıya veya olumsuz çevresel faktörlere daha az dayanabilirler; henüz bir embriyoyken bile daha hassaslar, yani anne karnındaki bir erkek bebek hava değişikliklerinden, sesten, annenin yaşadığı streslerden çok daha fazla etkilenir, hatta zarar görür. Yapılan pek çok araştırmaya göre erkeklerin bağışıklık sistemi, kadınlara oranla daha zayıf, dolayısıyla hastalıklara, enfeksiyonlara da çok daha fazla yatkınlar. Peki nedir bu erkeklerin çektikleri? Neden doğaları gereği pek çok açıdan bu kadar zayıf, hatta bilim adamlarının deyimlerine göre bu kadar 'kusurlular'? Bilim adamlarına göre bunun başlıca nedeni 'erkek' olmaları, yani 'Y-kromozomuna' sahip olmaları. Y-kromozomu ise dünya çapında yapılan araştırmalara göre gün geçtikçe 'küçülüyor'; şiddetli kısırlık sorunlarına yol açan Y-kromozomundaki silinmelere sahip erkek sayısı ise gün geçtikçe artıyor. Whitehead Enstitüsü'nden Amerikalı Moleküler Biyolog David Page'in bu yıl Y-kromozomunun genetik kodunu çözmüş olması ise erkeklerle ilgili pek çok gerçeği gün ışığına çıkardı. Y-kromozomunun geçen 300 milyon yıl içerisinde esas büyüklüğünün 3'te 1'ine kadar küçüldüğünü biliyor muydunuz? Yani Y-kromozomu, büyüklüğünün 3'te 2'sini ve kendini yenileme yetisini kaybetmiş durumda. Kromozomun üzerindeki pek çok gen ise söylenenlere göre artık aktif değil. Yani Y-kromozomu yok olmaya doğru gidiyor. Bir grup bilim adamına göre bu, sadece spekülasyonken, bir gruba göre de erkeklerin nesli, tıpkı dinozorlar gibi günün birinde tükenecek.

Erkekler 'silikleşiyor'

İngiliz Genetik Uzmanı Bryan Sykes, yazdığı 'Adem'in Geleceği Yok' adlı kitabında, erkeklerin tıpkı dinozorlar gibi yavaş yavaş yok olacağını vurguluyor. Ancak Alman haber dergisi Der Spiegel'e bir açıklama yapmış olan Sykes, bunun kadınlar, hatta tüm insanlık açısından kötü olacağını da belirtiyor. Sykes, "Erkekler, yok oldukları takdirde kadınlar da zamanla yok olabilir; erkeklerin kromozomlarındaki bozukluklardan dolayı insanlığın da sonu gelebilir. Çünkü birçok hayvanın da nesli, erkeklerin kromozomlarındaki, dolayısıyla üreme sağlıklarındaki bozukluklardan dolayı tükendi. Erkeklerin yok olması tabii ki hemen yarın gerçekleşecek bir şey değil. Ama bu yok oluş çok uzak da değil" diyor. Tüm dünyada bu sıralar üreme sağlığı uzmanları harekete geçmiş durumda. Erkekleri 'kurtarmak' için özellikle de klonlama yöntemleri ve yapay sperm üretimi üzerinde duruluyor. Uzmanlar, özellikle de kadınların dokularından sperm üretebilmek için uğraşıyorlar. Eğer kadınların dokularından sperm üretilebilirse, ileride kadınlar çocuk sahibi olmak için erkeklere de ihtiyaç duymayacaklar... Amerikalı genetik uzmanı Steve Rozen'e göre erkeklerin yok olmasına daha var. Rozen, "Y-kromozomu yok olmaya meyilli. Ancak bu yok olma birkaç milyon yıl sonra ancak gerçekleşir. Aradan ortalama 5000 kuşak geçmesi gerek" diyor. Oysa İngiliz genetik uzmanı Bryan Sykes'a göre bu yok olma daha çabuk olacak. Sykes, "Erkekler şu an sadece birtakım şartlar sayesinde yaşıyorlar" diyor. Pek çok bilim adamına göre erkekler yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Y-kromozomu üzerindeki her türlü değişiklik, genetik kayıp ya da silinme ise çağımızda hızla babadan oğula aktarılmaya devam ediyor. Dolayısıyla toplumda özellikle Y-kromozomları 'silikleşmiş' erkeklere sıklıkla rastlamak mümkün. Ancak toplumumuzda pek çok insanın düşündüğü gibi bu, erkeklerin zamanla eşcinsel olacağı anlamına gelmiyor. Çünkü Y-kromozomunun 'silikleşmesinin' ya da şeklinde birtakım değişikliklerin olmasının araştırmalara göre eşcinsellikle bir ilgisi yok. Ancak bunun kısırlıkla bir ilgisi var. Çünkü Y-kromozomunun 'silikleşmesi', erkeklerde sperm üretiminin yeterli olmamasına, spermlerin güçsüz ya da az olmasına, hatta bazen hiç üretilmemesine yol açabiliyor. Türkiye'de şu anda kısırlık sorunu olan ancak kısırlığın nedeni açıklanamayan erkeklerin oranı % 60. Bu erkeklerde şiddetli kısırlığa yol açan faktörlerin ortalama % 25'i ise genetik nedenlere ve kromozom bozukluklarına bağlı. Bu % 25'in, % 10'unu da Y-kromozomunda silinmeler (Y-kromozomu mikrodelesyonu) olan erkekler oluşturuyor. Kısırlık sorunu olan erkeklerde çok sık rastlanan Y-kromozomu silinmeleri ise, doğrudan babadan oğula aktarılıyor ve kısırlık gün geçtikçe hem genetik hem de çevresel faktörlere bağlı olarak artıyor. Y-kromozomu, kısırlık, kromozom bozuklukları gibi konularla ilgili sorularımızı genetik uzmanları, jinekologlar ve moleküler biyologlara yönelttik...