|
Bayındırlık ve İskân Bakanı'nın açıklaması üzerine uzmanlara sorduk
Deprem hangi kenti yıkacak?
Bayındırlık ve İskân Bakanı Zeki Ergezen, doğu bölgelerinde bir ilde meydana gelebilecek orta büyüklükteki bir depremde, binaların yüzde 70'ten fazlasının yıkılacağını açıkladı. Uzmanlar Anadolu'daki en tehlikeli bölgeleri Tempo'ya anlattı. Uzmanlara göre Adıyaman, Kahramanmaraş, Erzincan, Bingöl, Malatya, Elazığ, Antakya tehlike altında.
Bayındırlık ve İskan Bakanı Zeki Ergezen, geçen günlerde bir açıklama yaptı. Bu açıklamada kısaca, Türkiye'nin doğu bölgelerinde bir ilde meydana gelebilecek orta büyüklükteki bir depremde, binaların yüzde 70'ten fazlasının yıkılacağı gerçeği vurgulanıyordu. Ergezen'in, "Kırsal kesimdeki bir ilimizde yaşanacak 5.9-6.3 büyüklüğündeki bir depremde bile binaların yüzde 72'si yıkılabilir" açıklaması, belki de Türkiye’nin yapı stoku hakkında ciddi endişeleri dile getiriyordu ama panik yaratılmasın diye ilin adının verilmeyişi doğal olarak tartışma yarattı; çünkü fay hattına yakın, deprem beklentisi olan illerde yaşayanlar, "Acaba benim oturduğum kent mi kastediliyor" diye sormaya başladılar. Bu açıklamayı yapmak için elinde ciddi veriler olduğu düşünülen Bayındırlık ve İskan Bakanı Zeki Ergezen, konunun devamında başka bir açıklama yapmadı. Türkiye'de deprem alanında uzman isimler ise bu açıklamayı yorumladılar ve Türkiye'nin doğusunda deprem bekleyen illere ilişkin bilgiler verdiler.
Bu arada, 'Deprem Tehlikesi Yüksek Olan Kırsal Alanlardaki Konutların Rehabilitasyonu Projesi' çerçevesinde incelemeler yapan Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın; Elazığ, Adıyaman, Malatya, Kahramanmaraş illerinin kırsalındaki konutları, depreme dayanıklılık yönünden incelediği ve bu sonuçlara ulaştığı da söyleniyor.
|
|
|
|
Prof. Dr. Ülben Ezen
|
|
|
|
|
--------Prof. Dr.
(İstanbul Ticaret Üniversitesi Mühendislik ve Tasarım Fakültesi Öğretim Üyesi Jeofizik Mühendisi)
'Karlıova oynak bir yer'
"KAF üzerindeki, Tosya'da deprem bekliyorum, bu beklentim değişmedi. Karlıova, iki deprem fayının kesiştiği inanılmaz oynak bir yer; KAF ve DAF'ın birleştiği nokta. Uç kavşak nokta ve inanılmaz hareketli bir yer. Böyle olunca, KAF üzerinde zaten bütün depremler kesinlikle 7'nin üzerindedir. Bu hat üzerinde olduğuna göre sorun var ama burada yıllık enerji birikimlerine bakarak gördüğüm, zamanında 280 km'lik fayın yırtıldığı Tosya bölgesi uyuyan bir yer. KAF'ta 1939'da Erzincan depreminden sonra yırtılan en büyük deprem, 26 Kasım 1943 tarihli Tosya depremidir. Orası 60 senedir suskun."
|
|
|
|
Prof. Dr. Ahmet ERCAN
|
|
|
|
|
--------Prof. Dr. (Jeofizik Mühendisi)
'Adıyaman kavşağı yoğrulma noktası'
"Bakan bu açıklamayı neye göre yapmıştır? İyi bir olasılıkla, eğer bilgiler doğruysa, kendi bakanlığındaki teknik elemanlar ona bu bilgiyi vermiş olabilir. Bakan böyle konuşuyorsa, sağlıklı bir bilgisi vardır diye düşünürüm. Bilgi tabanı sağlam olmalı ki, hiçbir öğretim üyesine danışma gereği duymadı.
Burada önemli konuya gelirsek: Karlıova ile Erzincan arasında, Kuzey Anadolu Fayı'nın (KAF) gerginlik biriktirme hızı yılda 2.5-3 cm. Bunun deprem üretebilirliği ise 7.3 ile 8 büyüklüğünde. Doğu Anadolu Fayı'na (DAF) gelince durum şu: Karlıova'dan Çelikhan'a uzanan bir hat var ve bunun içinde de Bingöl-Tunceli-Malatya-Elazığ yer alıyor. Burada gerginlik biriktirme hızı yılda 0.8 cm. Bunun üretebileceği en büyük deprem 7.3 ile 7.4 arası. DAF'ın ikinci bölümü ise Çelikpan ile Osmaniye arasında yer alıyor. Burada, DAF'ın gerginliği yavaşlıyor, yılda yaklaşık 0.2 cm'ye düşüyor. Ve burada Adıyaman-Kahramanmaraş yer alıyor. Bunun üretebileceği deprem büyüklüğü 5 ile 6.5 arasında. Yine bu fayın altında Osmaniye-Antakya-Ölüdeniz'e doğru ilerleyen üçüncü kolu var fayın. DAF'ın buradaki gerginlik biriktirme hızı ise yılda yarım cm ile 1 cm arasında. Ve üretebileceği deprem 72... 7.7 arası buna Ölüdeniz kırığı diyoruz. Geçmişteki verilere göre, Ölüdeniz kırığının toplam atımı 105 km. Kuzeydeki Bingöl kolu ise 55 km kaymış. Bunun tam ortasında olan Adıyaman kavşağında ise yoğrulma bölgesi var, deprem beklenen yer burası yani. Bu bölgede çok olay var. Güneyden gelen Kıbrıs dalma-batma zonu, bu kavşakta Anadolu'ya giriyor. Ve DAF'ın dirsek verdiği yer de burası. Ayrıca doğudaki Arap kalkanının izi, Hakkâri, Siirt'in kuzeyinden bir yol izliyor ve Diyarbakır-Adıyaman üzerinden gelerek, Adıyaman-Kahramanmaraş arasında bu kavşağa varıyor.
DAF kırığı boyunca deprem beklenen yerlerden bazıları da şöyle: Karlıova-Bingöl kırığı 13-15 km atım yapabilir. Palu-Hazar kırığı 15-18 km atım yapabilir. Hazar-Sincik kırığı 15-16 km atım yapabilir. Çelikhan-Gölbaşı kırığı 28-30 km'lik atım yapabilir.
---
Füsun SAKA
|
07.04.05
...
|
