İzmir Zafer İlköğretim Okulu öğrencilerinin Kapadokya gezisi keyifli başlamıştı. Yol boyunca şarkılar söylenmiş, fıkralar anlatılmıştı. Ama Ankara’da, 14 Nisan Cumhuriyet Mitingi’nin coşkusu yaşanırken, Aksaray’a 60 kilometre uzaklıkta ‘can pazarı’ yaşandı. Aksaray Bölge Trafik Müdürlüğü ekipleri, kaza yerine ambulanslarla birlikte ulaştığında, deyim yerindeyse ortalık ‘ana-baba günü’ydü...   Trafik yeni bir uygulama başlatmıştı. Önemli kazalarda, kurtarma çalışmalarını kameraya alırken, sağa-sola saçılmış valizleri, çantaları, dökülmüş eşyaları da kayda geçiriyor; böylece toplanan her şeyin sahiplerine ulaştırılması sağlanıyordu. Ölenler ve yaralananlar otobüsten çıkarılmaya çalışılırken, polis memuru her şeyi video kameraya alıyordu... Başka bir polis memuru söyleniyordu: “Kardeşim, otobüsü durdurup şoförüne fazla yolcu aldığını, bunları indirmek zorunda olduğumuzu söylesek, açıkçası ilk tepkiyi yolculardan alacağımızı biliyoruz. O yüzden fazla yolcu alsa bile karışmıyoruz.”    Aksaray’da bir trafik polisi ise, kazanın meydana gelişiyle ilgili yorum yaparken, “Konya-Aksaray yolunun mutlaka duble yol olması lazım” diyordu. “Konya’ya çıkan değişik güzergâh yollar, hep bölünmüş yol. Sürücüler o yüzden rahat hareket ediyor ve kaza riski de daha az. Ancak, Konya-Aksaray yolu bölünmüş yol olmadığından, sürücülerin kaza yapma oranı hayli yüksek oluyor. Bölünmüş yol rehavetine alışan sürücü, bu yolda gerekli dikkat ve özen göstermiyor. İşte o yüzden, kazalarımız eksik olmuyor. Bu olay belki birileri için önemli bir uyarı olur.”    Büyük kazadan sonra, hem İçişleri Bakanlığı hem Milli Eğitim Bakanlığı okul gezileriyle ilgili yeni genelgeler yayımlayıp, daha önce yayımlanmış olanların eksiksiz uygulanmasını istediler. Tabii ki bu kaza, okul gezilerini durdurmadı; ama okul yöneticileri biraz daha titiz davranmaya başladı. Bu bile önemli bir gelişme. Zafer İlköğretim Okulu Müdürü, çocuğunu da bu geziye göndermişti. Olayda okul yönetiminin ihmali olup olmadığını belirlemek için Milli Eğitim Bakanlığı’nın iki müfettişi soruşturmasını sürdürüyor.   Bilirkişi raporu   Kazanın oluş biçimiyle ilgili değişik yorumlar yapıldı. Ama esas olan, ‘bilirkişi raporu’ olacak ve mahkeme de kararını verirken bilirkişi raporunu esas alacak. Aksaray Cumhuriyet Savcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, kazanın meydana gelişiyle ilgili görevlendirilen bilirkişiler raporlarını tamamladı. Raporun içeriğini ilk kez Tempo açıklıyor.   TAKOGRAFLAR ÇALIŞMIYOR: Hem otobüsün hem kamyonun hareket halindeyken çalışır durumda olması gereken takograf cihazları çalışmıyordu. O yüzden kamyonun da, otobüsün de çarpışma anında hızlarının kaç olduğu bilinmiyor. Ayrıca, otobüsün takografı daha çok polis memurlarını aldatmaya yönelik. Ruhsatta yazan cihazla, otobüsteki cihazın faklı olduğu anlaşıldı. İki aracın da, hız sınırının üstüne çıkmıyorlarsa, takografın çalıştırılması gerekirdi. Bu durumda iki aracın da hız sınırlamasına uymadığı değerlendirildi.   ŞERİT İHLALİ: Kaza sırasında, iddia edildiği gibi, otobüs şoförünün uyuduğu ya da uyukladığına ilişkin bir tespit yok. Kaza sırasında otobüs şoförünün ‘şerit ihlali’ yaptığı, bunun da şoförün o an uyuması ya da uyuklamasından kaynaklandığı kanaatine varıldı.   YOLCU VE YÜK: Bilirkişi raporunda, otobüste koltuk sayısından fazla yolcu bulunduğu, kamyonun da yükünün fazla olduğu belirtildi.   LASTİKLER KABAK: Kamyonun lastiklerinin fazlasıyla aşınmış olduğu belirtilirken, ‘kabak’ nitelemesi yapıldı. Otobüsün de ön lastiklerinin standartlara uygun; ancak arka lastiklerinin kullanım süresi dolmuş lastik olduğu kaydedildi. Otobüste bulunan ancak çalıştırılmayan takograf cihazının da, standarda uygun olmadığı, trafik polisini ‘kandırma’ amaçlı olduğu kaydedildi.   HIZ CEZALISI: Öğrenci ve velilerinin bulunduğu otobüsü kullanan Cumhur Çolak’ın, önceki yıllarda ‘aşırı hız’ nedeniyle İzmir’in Bergama ve Torbalı ilçelerinde, bir kez de Aydın’da aşırı hız nedeniyle para cezasına çarptırıldığı, ceza puanında indirim yapıldığı da savcılık dosyasına girdi.   İbret alınsın diye   Çarpışma sonucu 32 kişinin öldüğü otobüs, sürücülerin ‘ibret alması’ için ana yolun kenarında bulunan Aksaray Şoförler Derneği’nin önüne konuldu. Ancak, görüldü ki ‘ibret alınsın’ denilen yer, bir yetkilinin deyimiyle ‘türbeye döndü’ ve gideni-geleni hiç eksik olmuyor. Otobüsler duruyor, yolcular inip otobüsü inceliyor. Kimisi önünde hatıra fotoğrafı çektiriyor. Özel otomobilleriyle, hurdaya dönmüş otobüsün önüne duranların yanı sıra, hızını iyice azaltarak bakanlar da oluyor.   Anlaşıldı ki bu böyle olmayacak. İbret alınsın denilirken, burada da kazalar olmaya başladı. Bu durum, yetkilileri yeniden harekete geçirdi. Çünkü, “Bu kazayı görünce moralimiz bozuluyor. Yolda büyük bir gerilim yaşıyoruz” diye şikâyetler de oldu. Sonunda valilik, otobüs hurdasının ana yoldan görünmeyen bir yere çekilmesini kararlaştırdı...   32 kişinin, kamyon sürücücüsüyle 33 kişinin ölümüne yol açan çarpışmadan geriye büyük acılar, görülmeyen bir yere çekilen otobüs hurdası kaldı...                                                                 _______________________ Saygı ÖZTÜRK   (1013 – 3 Mayıs 2007)