Antropolog Tayfun Atay, uzun
yıllardır tarikatları inceliyor. Yasal engeller kalkarsa, ortalık toz duman olur
görüşünde. Atay’la tarikatların dünü, bugünü ve yarınını
konuştuk.
TEMPO: Türkiye’de aşağı
yukarı kaç tarikattan
bahsedebiliriz?
Tayfun Atay: Sayı
vermek zor, ama etkinlik içinde olan irili-ufaklı pek çok tarikat var. En gözde
olanları Nakşibendiler, Kadiriler, Cerrahiler, Bektaşiler, Mevleviler, Rufailer.
Bir de tabii tarikat olarak isimlendiremeyeceğimiz, ama pratikte tarikatlarla
benzeşen, örtüşen yapıda bazı oluşumlar var: Süleymancılar, Işıkçılar, Nurcular
ve tabii halihazırda hayli popüler olan Fethullah Gülen Cemaati.
T.: Bunların içinde Fethullah
Gülen hareketinin etkinliğinin arttığı görüşü hâkim. Doğru
mu?
T.A.: Fethullah
Gülen hareketi, Nurculuğun günümüz Türkiye’sinin sosyo-ekonomik dinamikleri ve
dönüşümleriyle hayli uyumlu etkinlik ve örgütlenme sergileyen bir kolu. Nurculuk
da, Fethullah Gülen hareketi de geleneksel tarikat yapısına ve işleyişine sahip
olmayan modern oluşumlardır. Ben, bunları belli özellikleri itibarıyla ve tabii
tırnak içinde Hıristiyanlıktaki ‘Protestanlık’ gibi reformist karaktere sahip
olmalarıyla ayırt ediyorum. Bunlar cumhuriyet dönemi Türk İslamı’nın ‘Protestan’
ekolleridir.
...
Devamı Tempo'da
İpek Özbey
(1033 – 20 Eylül 2007)
|
